Manhattan’ın uğultulu sokaklarında aniden yükselen “Hırsız! Yakalayın hırsızı!” feryadı, aslında modern bir trajedinin değil, absürt bir sanatsal uyanışın habercisiymiş. 2014 yazında bir yayanın gözünden aktarılan o tekinsiz kovalamaca; yere serilen, üstü aranan ama cebinden sadece mütevazı bir miktar para ve bir öğrenci kimliği çıkan o şüpheli adamın hikâyesiyle başlıyor. İnsanların temel içgüdülerine yenik düşüp yargılamaya en hazır olduğu o anda, hırsızlıkla suçlanan bu yabancı adamın kendisini tutan kalabalığa sorduğu soru ise her şeyi altüst ediyor:
“Elinizde hiç boş karton var mı?”
Meyer Riegger Karlsruhe’de 29 Mayıs’a kadar sürecek olan “Basic Instincts” sergisi, işte bu hırsızın –yani İranlı-Amerikalı sanatçı Hadi Falapishi’nin– dünyasına açılan kışkırtıcı bir kapı. Falapishi, sokaklardaki o önyargı ve kaosun içinden çekip çıkardığı buluntu kartonları devasa resimlere dönüştürerek, malzemenin değersizliğiyle anlatının derinliği arasındaki o ironik boşluğu dolduruyor. Manhattan’ın ortasında hırpalanırken bile sanatının hammaddesini arayan bir adamın inadı, serginin ruhunu oluşturan o temel içgüdülerin –şüphenin, korkunun ve yaratma arzusunun– birer yansıması gibi duvarlarda asılı duruyor.
Sergi, sadece o kaba saba karton yüzeylerle sınırlı kalmıyor; yan odada bizi bekleyen çok daha zarif, titizlikle işlenmiş yağlı boya tablolarla bir tezat oluşturuyor. Falapishi bu ikilikle aslında imgelerin ne kadar dengesiz ve her an dönüşmeye hazır olduğunu fısıldıyor. Bir yanda sokağın tozu ve kartonun kırılganlığı, diğer yanda yağlı boyanın o asil ve geleneksel ağırlığı; sanki sanatçının Manhattan sokaklarında yere serildiği o an ile galeri duvarındaki saygınlığı arasındaki o tuhaf çelişkiyi sembolize ediyor.
Bu sergiyi gezerken, Falapishi’nin imgeler üzerindeki hâkimiyetinden ziyade, o imgelerin nasıl birer suç aleti ya da kutsal emanet gibi algılanabildiğine tanıklık ediyoruz. Sanatçı, toplumsal kimliklerin ne kadar kolay inşa edilip ne kadar hızlı yıkılabileceğini, bir karton parçasını sanat eserine dönüştürürken gösterdiği o dönüştürücü güçle kanıtlıyor. “Basic Instincts”, bizi sadece resimlere bakmaya değil, birini sokakta tackle yapmadan önce –ya da birine hırsız demeden önce– içimizdeki o vahşi ama uygarlaşmış dürtülerle yüzleşmeye davet ediyor.
Hadi Falapishi’nin bu sarsıcı serüveni, bize modern dünyada en nadir bulunan şeyin altın dükkanlarındaki o parıltı değil, bir yabancının cebindeki o boş karton arayışı kadar saf bir merak olduğunu gösteriyor. Hikâyenin asıl moralitesi, belki de bir nedene ihtiyaç duymadan temel içgüdülerimize teslim olmamak ya da en azından, elinizde fazladan karton varsa bunu bir sanatçıya vermeyi unutmamaktır.
Hadi Falapishi’nin imgelerin kararsızlığına ve dönüşümüne odaklanan bu yeni gövde işleri, 29 Mayıs’a kadar Meyer Riegger’in Karlsruhe’deki mekanında sizi bekliyor. Önyargılarınızı ve kartonlarınızı yanınıza almayı unutmayın.
