Dünyanın en prestijli çağdaş sanat sergisi olan Venedik Sanat Bienali’nin 61.’si, “In Minor Keys” başlığıyla 9 Mayıs – 22 Kasım 2026 tarihleri arasında Giardini, Arsenale ve şehrin çeşitli mekânlarında kapılarını açtı ve şu an ziyaretçilerini ağırlamaya devam ediyor. Serginin küratörlüğünü, çağdaş sanatın en etkili isimlerinden Kamerun-İsviçreli Koyo Kouoh üstlenmişti; ancak Kouoh, sergi hayata geçmeden önce, 10 Mayıs 2025’te beklenmedik bir şekilde hayatını kaybetti. Bienal yönetimi, sanatçının ailesinin ve ekibinin desteğiyle sergiyi Kouoh’nun tam olarak tasarladığı ve kurguladığı vizyona sadık kalarak hayata geçirdi. Dolayısıyla bu edisyon, sadece küresel bir sanat buluşması değil, aynı zamanda erken gelen bir vedanın ve benzersiz bir küratoryal mirasın korunmasının hikâyesine dönüşüyor. Kouoh, Venedik Sanat Bienali’ni yöneten ilk Afrikalı kadın küratör olarak tarihe geçmişti; kendisi Cape Town’daki ünlü Zeitz MOCAA müzesinin direktörlüğünü yürütmüş ve Dakar’daki RAW Material Company’nin kuruculuğunu üstlenmişti.
Serginin “In Minor Keys” olan başlık seçimi, ilhamını doğrudan müzik teorisinden alıyor. Kouoh, çağdaş sanat dünyasının alıştığımız o büyük gösterişinden ve hızından uzaklaşarak; ruh hallerimizden gezegenimize dek günlük hayatı derinden biçimlendiren “küçük”, sessiz ve arka planda kalan akıntılara kulak vermeyi öneriyordu. Sergi, izleyiciyi dünyanın gürültüsü ve karmaşası içinde kaybolmuş ama kendi ritminde akmaya devam eden o saklı müziği duymaya davet ediyor. “Kutsal Alanlar”, “Alaylar”, “Okullar”, “Dinlenme” ve “Performanslar” gibi bölümler, sergi alanında birbirinin içine geçen kavramsal izleklerle kurgulanmış durumda. Bienal genelinde 110 davetli sanatçının yanı sıra 99 ulusal pavyon yer alıyor; üstelik Gine, Ekvator Ginesi, Nauru, Katar, Sierra Leone, Somali ve Vietnam bu yıl ilk kez katılım gösteriyor. Kapsamlı bir restorasyon sürecinin ardından kapılarını yeniden açan Merkez Pavyon da bu yılın en çok konuşulan yenilikleri arasında yer alıyor.
Öte yandan bu yılki buluşma, küresel siyasi gerilimlerin de büyük ölçüde gölgesinde açıldı. Gazze savaşı ve uluslararası çatışmalar ekseninde, bazı ulusal katılımlara (özellikle İsrail, Rusya ve ABD pavyonlarına) yönelik büyük protestolar düzenlendi. Açılış haftasında bazı pavyonların kapılarını kapatmasıyla büyüyen tepkiler, jürinin istifasına ve ödül töreninin ertelenmesine kadar uzandı. no-26 okuması olarak bu tartışmaları taraf tutmadan, olduğu gibi aktarmayı seçiyoruz; çünkü bienal, sanatın küresel siyasetle ne denli iç içe geçtiğinin ve dünyanın mevcut huzursuzluğunun en çıplak aynası durumunda.
Çağdaş sanatın nabzını tek bir şehirde tutmak isteyen herkes için Venedik Bienali şu sıralar kaçırılmayacak mükemmel bir fırsat sunuyor. Yavaşlığı, derinlemesine dinlemeyi ve duyusal deneyimi merkeze alan bu edisyon, günümüzün hızlı tüketilen popüler sergi anlayışına da güçlü bir itiraz niteliğinde. Eğer Venedik’e yolunuz düşecekse, gezinizi en az iki güne yaymanızı öneririz; zira Giardini ve Arsenale alanlarını tek bir güne sığdırmaya çalışmak fiziksel olarak son derece yorucu olabilir.
61. Venedik Sanat Bienali — “In Minor Keys” sergisi, 22 Kasım 2026 tarihine kadar Giardini, Arsenale, Forte Marghera ve Venedik genelindeki çeşitli mekânlarda ziyaret edilebilir.
