İsveç Krallığı ile Türkiye Cumhuriyeti arasında 1924 yılında imzalanan Dostluk Anlaşması’nın 100. yılı, İstanbul’un tarihi ve mimari mücevherlerinden Metrohan’da çok katmanlı bir arşiv sergisiyle taçlanıyor. İBB Kültür ve İBB Miras’ın destekleriyle kapılarını açan “İsveç & İstanbul: Yüzyıllar Ötesine Uzanan Karşılaşma ve Etkileşimler” başlıklı sergi, iki coğrafya arasındaki diplomatik, kültürel, sanatsal ve ekonomik ilişkilerin derin kronolojisini gün yüzüne çıkarıyor.
İsveç’in İstanbul Başkonsolosluğu ve İsveç Araştırma Enstitüsü arşivlerinden titizlikle derlenen bu kapsamlı seçki, 17. yüzyıldan günümüze uzanan nadir portreleri, resmi belgeleri ve kişisel anlatıları estetik bir düzlemde bir araya getiriyor.
Kral XII. Karl’dan Greta Garbo’ya: Arşivlerin Görsel Hafızası
Sergi, 1600’lü yıllarda atılan ilk resmi temaslardan başlayarak izleyiciyi zamanlar arası bir yolculuğa çıkarıyor. İki ülke tarihindeki dönüm noktalarını ve insani kesişimleri estetik bir dille aktaran sergide öne çıkan unsurlar şunlar:
-
Bender’deki İsveç İzleri: Kral XII. Karl’ın bir dönem Osmanlı İmparatorluğu sınırları içinde yer alan Bender’deki ikametine dair tarihi belgeler ve izler.
-
Pentin ve Kadrajın Estetiği: Dünyaca ünlü İsveçli ressam Anders Zorn’un gözünden İstanbul manzaraları ile Guillaume Berggren’in 19. yüzyıl İstanbul’unun gündelik yaşamını donduran anıtsal fotoğrafları.
-
İkonik Ziyaretçiler: Sinema tarihinin efsanevi yüzü Greta Garbo ve Nobel ödüllü edebiyatçı Selma Lagerlöf gibi ikonik isimlerin İstanbul seyahatlerine dair nadir dökümanlar.
İstiklal Caddesi’ndeki En Eski Kuzey Mirası: İsveç Sarayı
Anlatının tam merkezinde ise, 1757 yılında satın alınan ve İstiklal Caddesi üzerindeki tarihi diplomatik bölgede konumlanan İsveç Sarayı yer alıyor. İsveç’in yurt dışındaki en eski mülkü olma özelliğini taşıyan bu tarihi yapı, sergideki tarihsel yolculuğun hem sembolik hem de fiziksel başlangıç noktasını oluşturuyor.
İsveçli tasarımcı Jonas Williamson’ın imzasını taşıyan sergileme tasarımı; İsveç’in İstanbul Başkonsolosu Karin Hernmarck, Konsolos Jenny Nordman Qvale ve İsveç Araştırma Enstitüsü Direktörü Dr. Olof Heilo’nun danışmanlığında şekillendi. Başkonsolos Hernmarck serginin vizyonunu şu sözlerle özetliyor:
“Bu sergi, İsveç ve Türkiye arasındaki ortak tarihe ve kalıcı bağlara ışık tutuyor. Diplomasi, ticaret, sanat ve araştırma alanlarındaki yüzyıllara dayanan karşılaşmalar, bugün de işbirliğimizi şekillendirmeye devam ediyor. Tarihsel materyaller ile çağdaş perspektifleri bir araya getiren sergi, bu ilişkilerin bugün hâlâ ne kadar canlı ve geleceğe dönük olduğunu düşünmeye davet ediyor.”
Sergi, 30 Augustus 2026 tarihine kadar ziyaret edilebilir.
