Bir partide içkini eline almış, köşeye çekilmişsindir. Kimse seni açıkça dışlamamıştır ama kimse yanına gelip seni içeri de davet etmemiştir. O köşede kendi arzunla mı duruyorsun, yoksa oraya görünmez kodlarla itildin mi? Berlin merkezli sanatçı Umut Azad Akkel, Haus am Lützowplatz’da açılan yeni sergisi Holding My Drink in the Corner ile tam bu tekesiz eşikten bakıyor; queer göç deneyimini, aidiyeti ve mekanların dışlayıcı dilini masaya yatırıyor.
İstanbul ve Berlin hattında uzun soluklu bir kolektif çalışmanın ürünü olan proje, İstanbullu küratör Ozan Ünlükoç ile birlikte geliştirildi. Sergi aslında yabancı bir isim değil; 2024 yılında İstanbul’da Goethe-Institut desteğiyle gerçekleşen It/Ortada sergisinin bir devamı ve genişletilmiş bir halkası niteliğinde. Sanatçı bu kez, kendisi de devasa bir labirenti andıran Berlin’in kalbinde, queer deneyimlerin göç ve adaptasyon süreçleriyle nasıl şekillendiğini kurcalıyor.
Kret Labirenti ve “Köşenin” İki Yüzü
Sergi, mekânsal bir referans noktası olarak antik Kret Labirenti’ni temel alıyor. Akkel, bu labirent metaforu üzerinden çok ince bir sosyo-politik eleştiri sunuyor: Mekânın kurallarına ve bilgisine erişimi olan imtiyazlı çoğunluk ile bu erişimden mahrum bırakılan “ötekiler” arasındaki uçurum.
Galeri alanını adeta bir köşeler labirentine dönüştüren enstalasyonlar, izleyiciye şu soruyu fırlatıyor: Dahil edici, açık ve özgürlükçü olduğunu iddia eden kurumsal ya da sosyal mekânlar, kendi içlerinde nasıl gizli ve dışlayıcı kodlar üretir?
Sergi alanındaki her bir “köşe”, birey için iki yüzü keskin bir kılıç gibi işliyor: Burası hem dünyanın hırpalayıcı hızından kaçıp sığınılacak güvenli bir liman hem de sistemin sizi mahkûm ettiği bir görünmezlik alanı.
İzleyici, bu labirentin içinde gezinirken sadece dışlanma hissiyle yüzleşmiyor; bu dışlama pratiklerinin toplumsal olarak nasıl yeniden üretildiğini ve bireyin bu yapılar karşısındaki pasif kalma ya da eyleme geçme reflekslerini de sorguluyor.
Sokaktaki Sahne: “The Path” Merdiven-Heykeli
Serginin galeri duvarlarını aşan en görkemli bacağı ise Haus am Lützowplatz’ın hemen yakınındaki dış mekânda yükselen devasa iskele heykeli: The Path.
Bu anıtsal yapıtın sanat tarihinde çok katmanlı bir geçmişi var. İlk olarak 2021 yılında Oyoun Kultur NeuDenken iş birliğiyle geliştirilen ve o dönem iki hafta boyunca Tempelhofer Feld’de sergilenen heykel, bu proje için kavramsal olarak yeniden yorumlanarak Berlin sokaklarına geri döndü.
-
Escher ve İstanbul Esintileri: Sanatçının hem bir dönem yaşadığı İstanbul’daki dik, karmaşık sokak deneyimlerinden hem de ünlü ressam M. C. Escher’in o absürt, sonu gelmeyen perspektif mimarilerinden ilham alan bu trepensi yapı, eşzamanlı olarak hem bir metafor hem de bir sahne işlevi görüyor.
-
Gezinmenin Tehdidi ve Özgürlüğü: The Path, toplumsal hareketliliği, katı hiyerarşileri ve yönünü kaybetme hissini sembolize ediyor. Fırsat eşitsizliğini ve kentsel hayatı şekillendiren görünmez güçleri görünür kılan bu merdivenler, queer göçün bedensel gerilimini sokağın ortasına taşıyor: Bir şehirde yürümek bizi özgürleştirir mi, yoksa yabancılaştırır mı? “Ev” dediğimiz sığınak, göçebeyken nasıl inşa edilir?
Kolektif Bir Tefekkür Alanı
Göçün, yerinden edilmenin, görünmez bariyerlerin ve sanatsal dönüşümün kesişim noktasında duran Holding My Drink in the Corner, sergi süresince gerçekleştirilecek kapsamlı bir kamusal programla desteklenecek. Akkel ve Ünlükoç, Berlin’in ortasında sadece bir sergi değil, hepimizin kendi köşelerini ve labirentlerini sorgulayacağı kolektif bir tartışma alanı açıyor.
Ağustos ortasına kadar devam edecek olan bu sarsıcı karşılaşma, Berlin’in yaz sanat takviminde mutlaka ziyaret edilmesi gerekenlerin başında. Yolunuz Lützowplatz’a düşerse, köşede elinde içkisiyle bekleyen o sessiz direnişe siz de ortak olun.
Tarih: 13 Haziran – 16 Ağustos 2026
