Thom Yorke’un Zihninde Yankılanan Shakespeare Paranoyası ve ‘Hamlet Hail To The Thief’
Bazen bir albümün asıl kaderi, stüdyodan çıkıp plağa basıldığı anda değil, aradan geçen yirmi küsur yılın ardından hiç beklenmedik bir tiyatro sahnesinin loşluğunda mühürlenir. Bugün radarımıza, Radiohead külliyatının en tekinsiz virajlarından Hail To The Thief ile Shakespeare’in ölümsüz trajedisi Hamlet’i aynı potada eriten olağanüstü bir sahne projesi takılıyor: Hamlet Hail To The Thief. Londra’daki Barbican Tiyatrosu’nda prömiyer yapmaya hazırlanan prodüksiyonun prova odasından sızan kareler, kulaklarımızdaki melodilerin nasıl kanlı canlı bir distopyaya dönüştüğünü fısıldıyor.
Geçtiğimiz yıl Manchester’daki ilk gösterimleriyle ses getiren bu ortaklık, sıradan bir tiyatro oyunu ya da bilindik bir müzikal değil; tiyatro, koreografi ve müziğin birbirine dolandığı hummalı bir canlı deneyim. Tony ve Olivier ödüllü yönetmenler Steven Hoggett ve Christine Jones ile Royal Shakespeare Company’nin güçlerini birleştirdiği projede direksiyondaki isim bizzat Thom Yorke. Sanatçı, Radiohead’in 2003 çıkışlı altıncı stüdyo albümünü sahne için baştan ele alıp 20’den fazla müzisyen ve oyuncudan oluşan geniş bir kadro için yeniden orkestre etti. Üstelik her temsilde bu müzikler, sahnedeki oyuncuların nefesiyle eşzamanlı olarak canlı icra ediliyor.
Manuel Harlan’ın objektifinden yansıyan prova fotoğraflarına baktığınızda, projenin kurduğu o klostrofobik dünyayı hemen duyumsuyorsunuz. Danimarka Krallığı ve Elsinore Şatosu, yurttaşların damarlarında telaşın aktığı devasa bir gözetleme devletine evrilmiş durumda. Hamlet ile Ophelia’nın ülkeyi saran yalanlara ve yozlaşmaya uyanışı ise hayaletler ve Yorke’un tekinsiz armonileri eşliğinde adım adım açığa çıkıyor. Paranoyanın hüküm sürdüğü bu atmosferde kimse yaklaşan trajik çözülmeden payını almadan kurtulamıyor.
İşin müzikal mutfağına indiğimizde Thom Yorke’un albümle kurduğu ilişki daha da çarpıcı bir boyut kazanıyor. Yorke, albümle oyun arasındaki bariz örtüşmelere rağmen kaydı yaparken akıllarında Hamlet’in zerresinin dahi bulunmadığını belirtiyor. Hani Oz Büyücüsü filmini sessize alıp arkaya Pink Floyd’un The Dark Side of the Moon albümünü koyduğunuzda ortaya çıkan o meşhur senkronizasyon efsaneleri vardır ya; Yorke başlangıçta duruma biraz öyle yaklaşmış. Dahası, Hamlet gibi edebiyat tarihinin “dokunulmaz, kutsal” bir anıtına el sürme fikri ilk başta onu ürkütmüş. Fakat zihnine bir kez ekilen o tohum büyümekten geri durmamış.
Bu tiyatro uyarlaması için aranjmanlar üzerinde kafa yorarken arşivdeki eski canlı kayıtları dinlemeye koyulan Yorke, grubun o dönemki çalma enerjisi karşısında adeta donakaldığını anlatıyor: “Nasıl çaldığımızın arkasındaki enerji beni şoke etti; neredeyse kendimizi tanıyamadım.” İşte bu yüzleşme, hem Hamlet uyarlamasının yolunu açtı hem de Radiohead cephesinde beklenmedik bir katarzise vesile olarak Londra, Amsterdam, Buenos Aires ve Dublin konserlerinden derlenen Hail to the Thief Live Recordings 2003-2009 albümünün dinleyiciyle buluşmasını sağladı.
Radiohead’in geçtiğimiz yılki geri dönüş turnesinde de ağırlığını hissettiren bu karanlık enerji, gitarist Ed O’Brien’ın aktardığına göre 2027 ve sonrasında her kıtada 20 konserlik planlarla sahnelere taşınmaya devam edecek. Ancak şu sıralar tüm dikkatler, 31 Ekim 2026 ile 23 Ocak 2027 tarihleri arasında Barbican sahnesinde yaşanacak bu edebi ve işitsel çarpışmada.
Eğer 2000’lerin başındaki o tedirgin Radiohead akorlarının Shakespeare’in zamansız cinnetiyle nasıl bir yankı odası kurduğunu merak ediyorsanız, Hail To The Thief’i bu kez bir gözetleme kulesinin soğuk ışıkları altındaymış gibi dinlemenin tam sırası.
