Sokağın Hafızası ve Tuvalin Kazısı: Okiki Akinfe ile Dagenham’ın “RM9 5AN” Koduna Bakış

Londra’nın sanat sahnesinde, özellikle bağımsız ve yenilikçi duruşuyla bilinen Peer, şu günlerde İngiliz banliyö kültürünün ve West African diaspora kimliğinin en samimi dökümüne ev sahipliği yapıyor. 1999 doğumlu yükselen yetenek Okiki Akinfe, ilk kurumsal kişisel sergisi “RM9 5AN” ile bizi alışılagelmiş “Londra sanat çevresi” anlatısından çıkarıp, kentin çeperindeki Dagenham’ın o canlı, kaotik ve bir o kadar da naif yerel sokağına davet ediyor.

İngiliz Manzara Geleneğinin Yeni Yüzü: Dagenham’dan Estetik Bir Aşk Mektubu

Akinfe’nin tuvali bir keşif alanıdır. Sanatçı, J.M.W. Turner’dan John Constable’a uzanan o görkemli İngiliz manzara resim geleneğini alıp, bugün Dagenham’ın “Heathway” sokağındaki dükkan tabelaları, çöp yığınları, manav tezgahlarındaki muzlar ve gecekondu estetiğiyle yeniden harmanlıyor. Sanatçı için burası sadece bir adres kodu (RM9 5AN) değil; işçi sınıfının umut limanı olarak görülen Essex’in, bugün Batı Afrikalı yeni göçmen toplulukların gözünde nasıl bir “imkanlar coğrafyasına” dönüştüğünün görsel bir haritası.

Akinfe, tuvallerinde figürü genellikle belden aşağısı ile sınırlı tutarak ya da tamamen boşluk (negative space) bırakarak; “görünen” ile “temsil edilen” arasındaki o ince çizgiyi sorguluyor. Izgara sistemleri (grid-work) ve tamamlanmamış bölümler, resmin bir illüzyon değil, inşa edilen bir yapı olduğunu vurguluyor. O, bu sergide bir tür “dünya kuruyor” (world-building); ırkçı söylemlerin ve ötekileştirmenin arttığı bir dönemde, kamusal alanı dışlayıcı değil, tam tersine tüm canlılığıyla kuşatıcı bir mekan olarak yeniden inşa ediyor.

Sıradan Olanın Sanatsal Ağırlığı

Peki, neden bir manav tabelası ya da yerdeki bir çöp poşeti sanatın konusu olur? Akinfe’nin pratiğinde cevap oldukça yalın: Çünkü o sokağın kendisi, üzerinde yaşadığımız politikanın bizzat sahnesidir. Sanatçı, oyun estetiği, animasyon ve film fotoğrafçılığı gibi çağdaş görsel dillerle beslediği “Black Lens” (Siyah Lens) kavramıyla, kalıplaşmış stereotipleri yıkıyor. Onun için resim yapmak, adeta bir arkeolojik kazı gibi. Katmanları kazıdıkça, Dagenham’ın sadece bir “geçiş noktası” değil, aidiyetin kurulduğu köklü bir zemin olduğunu görüyoruz. Sergide ışık kutuları (lightboxes) ve devasa boyutlardaki yağlı boya çalışmaları, izleyiciyi bu sokağın “zaman dışı” bir anına davet ediyor. Burada subject (özne) sadece izlenen değil, aynı zamanda o mekanın bir parçası haline gelen, kendi özgür iradesi (agency) ile var olan bir kişidir.

Sanat Tarihi Bir İyileştirme Aracı mıdır?

Akinfe’nin işlerine derinlemesine baktığınızda, klasik sanat eğitiminin (Slade School of Fine Art mezunu) getirdiği o akademik disiplini, kişisel hikayesinin samimiyetiyle çarpıştırdığını görürsünüz. O, sadece geçmişin büyük ustalarına referans vermiyor; aynı zamanda “neden bu form böyle?” sorusunu sorarak kendi yöntemlerini geliştiriyor. Tıpkı elektroliz deneyindeki o bitmek bilmeyen “temel neden” arayışı gibi; Akinfe de resmin temel taşlarını söküp yeniden birleştiriyor.

Peer’ın sokağa doğrudan açılan vitrinlerinde bu sergiyi izlemek, sanatın “beyaz küp” galerilerin steril ortamından çıkıp, ait olduğu sokağın gerçekliğiyle nasıl kucaklaştığını kanıtlıyor. Okiki Akinfe, Dagenham’dan dünyaya uzanan bu bakışla, bize ait olduğumuz yerin, yaşadığımız sokağın ve o sokağın temsil ettiği kimliğin ne kadar politik ve ne kadar estetik olabileceğini hatırlatıyor.

“RM9 5AN”, 8 Ağustos 2026 tarihine kadar Peer, Londra’da ziyaret edilebilir. Bu sergi, 2026 Peer programının bir parçası olarak, yer ve topluluk kavramlarını irdeleyen sanatçıların kurguladığı güçlü bir anlatının ana taşlarından biri.