Beyoğlu’ndaki Istanbul Concept Gallery, 2017’deki ilk sezondan bu yana gelenekselleştirdiği 12 Eylül açılış tarihiyle 10. yaşını karşılarken, izleyiciyi Elena Papadimitriou’nun “MUTE” başlıklı kişisel sergisiyle buluşturuyor. Papadimitriou, kadının bedenleşmiş sessizliğini odağına aldığı önceki serisi Bouche Fermée’nin temasını bu yeni döneminde bir adım öteye taşıyarak, o dilsiz sükuneti doğanın kendi organik diline dönüştürüyor.
“MUTE” seçkisinde kadın figürü karanlıkta kaybolup gitmiyor; aksine toprağın bağrından yükselen buğday başaklarına evriliyor. Narin ama kırılmayan, toprağa sıkı sıkıya tutunurken gökyüzüne uzanan bu botanik formlar; kadın bedeninin, bereketin ve hayatın o inatçı direncinin güçlü birer simgesine dönüşüyor. Denizle göğün birleştiği ufuk çizgisinde kimi zaman tek başına, kimi zaman küme halinde duran buğdaylar, rüzgarda eğilse de dimdik kalmayı başarıyor. Burada sessizlik artık pasif bir geri çekilme değil; aksine gözlemlemek, direnmek ve güç toplamak için bilerek verilen bir es, bilinçli bir duruş anlamı taşıyor.
Küratörlüğünü Işık Gençoğlu’nun üstlendiği sergi, sessiz bir kabullenişi ya da mağduriyet anlatısını kutsamayı kararlılıkla reddediyor. “MUTE”, susturulmuş seslerin mağduriyetine takılıp kalmak yerine, sessizliği yeni bir sözün filizlendiği bereketli bir eşik olarak kurguluyor. Akdeniz’in iki yakasını birleştiren ortak hafızadan beslenen eserler; atasal rolleri, kolektif yası, şifa ritüellerini ve insanın ekmekle, suyla, toprakla kurduğu o gündelik, kadim bağı ilmek ilmek dokuyor. Galerinin “Hiçbir yaşam bir diğerinden üstün değildir” ilkesiyle birebir örtüşen bu yaklaşım; kadınlara, bastırılmış tüm seslere ve yaşamın sürekliliğinden yana duran herkese içten bir kucak açıyor.
Sanatsal duruşunu toplumsal bir dönüşüm fikriyle güçlendiren sergi, Sosyal Etki Ortağı olarak Yanındayız Derneği ile el ele veriyor. Toplumsal cinsiyet eşitsizliğini ortadan kaldırmak için erkekleri sorumluluk almaya çağıran Yanındayız Derneği, “MUTE” sergisinin ana fikrini tamamlayarak sessizliği eyleme geçen kolektif bir söze dönüştürüyor.
