HIV ve AIDS tarihi yalnızca tıbbi teşhislerin ve kayıpların bilançosu değildir; aynı zamanda insan onurunu koruyan sessiz şefkat eylemlerinin ve sokakları sarsan radikal bir öfkenin tarihidir. Londra’daki Wellcome Collection, “Tenderness and Rage” sergisiyle, Birleşik Krallık’taki 1980 ve 90’lar AIDS salgınının zirve noktasından günümüzün küresel HIV mücadelesine uzanan sarsıcı bir hat çekiyor.
Küratörlüğünü Adam Rose’un üstlendiği sergi; fotoğraf, film, arşiv materyalleri ve tekstil işleri üzerinden gündelik bakım eylemlerini, eşit sağlık hakkı ve stigma karşıtı aktivizmle buluşturuyor. Sergi özellikle tarihsel anlatılarda sıklıkla marjinalize edilen kadınların ve göçmen toplulukların sesini merkeze alıyor.
Bakımın Hafızası: Hastane Koğuşlarından Yaşam Alanlarına
Serginin görsel omurgasını oluşturan en güçlü çalışmalardan biri, sanatçı Gideon Mendel’in ‘The Ward’ (Koğuş) serisi. Londra’daki Middlesex Hastanesi’nin Birleşik Krallık’taki ilk özel AIDS koğuşlarında çekilen bu fotoğraflar, henüz etkili tedavi yöntemlerinin bulunmadığı belirsizlik ve korku dolu dönemde, hasta yataklarının başucundaki insani bağı, sevgiyi ve bakımı tüm çıplaklığıyla belgeliyor.
Bakım eyleminin kişisel hafızadaki izleri ise Angelina Namiba’nın ‘Memory Store’ enstalasyonunda karşımıza çıkıyor. Namiba’nın, HIV ile yaşayan bir kadın olarak geleceğin belirsiz olduğu yıllarda kızı için biriktirdiği nesneler; maternal direnci ve akran desteğinin hayati gücünü yansıtıyor.
Öte yandan, 1989–2002 yılları arasında Güney Londra’da faaliyet gösteren ikonik HIV merkezi The Landmark’ın anısına Lambeth Links tarafından üretilen “Dancing Whilst Diagnosed” kısa filmi, bu alanların yalnızca yasla değil; dayanışma, neşe ve yaşamı kutlama arzusuyla da şekillendiğini hatırlatıyor.
Protestonun Estetiği ve Küresel Sivil Direniş
“Öfke” kanadı ise sokak aktivizminin dönüştürücü gücünü sergileme alanına taşıyor. Bishopsgate Enstitüsü’ndeki Gordon Rainsford Arşivi’nden çekip çıkarılan fotoğraflar, 1989–1993 yılları arasında ACT UP London grubunun Parlamentolar Meydanı ve Trafalgar Square’de gerçekleştirdiği protestoları belgeliyor.
Sergi, bu tarihsel direnişi güncel küresel mücadelelerle bağlamlandırıyor:
-
Through Positive Eyes (UCLA İş Birliği): Gideon Mendel ve UCLA Sanat ve Küresel Sağlık Merkezi ortaklığıyla yürütülen projede, kamera doğrudan HIV ile yaşayan aktivistlerin eline veriliyor. Johannesburg’dan Phindile’nin hikâyesi, küresel sağlık fonlarındaki kesintilerin bireysel hayatlar üzerindeki yıkıcı etkisini ve yerel stigmayla mücadeleyi kendi gözünden aktarıyor.
-
Catwalk4Power & Positively UK: Göçmen ve küresel çoğunluktan kadınların ürettiği tekstil aktivizm ürünleri (“Power Bags”), kolektif üretimin önyargıları kırmak için nasıl radikal bir görünürlük aracına dönüştüğünü kanıtlıyor.
Pankartını Yap ve Mesajını Bırak: Katılımcı Hafıza
“Tenderness and Rage”, izleyiciyi yalnızca pasif bir gözlemci olmaya zorlamıyor. Sergileme alanının sonunda yer alan etkileşimli pankart atölyesi, ziyaretçileri kendi mesajlarını üretmeye, duygularını dışa vurmaya ve serginin kolektif eylem ruhuna kendi seslerini katmaya davet ediyor.
Sıkça Sorulan Sorular
“Tenderness and Rage” sergisi ne zaman ve nerede gerçekleşiyor?
Sergi, 29 Mayıs 2026 – 30 Mayıs 2027 tarihleri arasında Wellcome Collection’da (183 Euston Road, Londra NW1 2BE – Gallery 3, Level 1) düzenlenmektedir.
Sergiye giriş ücretli mi?
Hayır, Wellcome Collection genel galerilerinde yer alan bu sergiye giriş tamamen ücretsizdir.
Sergide öne çıkan fotoğraf projeleri hangileridir?
Gideon Mendel’in Middlesex Hastanesi koğuşlarını belgelediği ‘The Ward’ serisi, Gordon Rainsford’un ACT UP London arşiv fotoğrafları ve UCLA iş birliğiyle hazırlanan ‘Through Positive Eyes’ projesi öne çıkan ana görsel çalışmalardır.
