Bazen bir odadan, size biçilen bir rolden ya da bizzat kendi koordinatlarınızdan çekip gitme arzusu o kadar somut bir ağırlığa dönüşür ki, bunu kelimelerle anlatmak imkânsızlaşır. Bir akşam sadece yürümek, arkanızda hiçbir dram veya gösteri bırakmadan, sessizce o çizgilerin dışına çıkmak… Ana Mazzei’nin Nina Horvitz Galerie’de Martins&Montero iş birliğiyle sunduğu The Escape başlıklı sergisi, tam olarak bu radikal ama gürültüsüz terk etme halinin etrafında dönüyor. 11 Temmuz 2026’ya kadar devam edecek olan bu sergi, galeriyi fiziksel gerçeklikle zihinsel izdüşümlerin birbirine karıştığı, insanı yavaşlamaya zorlayan bir deneyim alanına dönüştürüyor.
Mekânın İçinde Birer Portala Dönüşen Nesneler
Mazzei galeride bağımsız, tek başına tüketilecek nesneler sergilemiyor; mimariyi, eşyaları ve oraya adım atan ziyaretçiyi birbirine bağlayan bütünsel bir kompozisyon inşa ediyor. Odanın içinde gezinirken karşınıza çıkan malzemelerin çiğliği ve yerleşimi, kendi bedensel varlığınızı daha keskin fark etmenizi sağlıyor:
-
Sergi; ahşap, boyanmış bronz ve metalden üretilmiş dört adet duvar heykelini bir araya getiriyor.
-
Keten üzerine yapılmış altı adet yağlı boya resim duvarın sürekliliğini kesintiye uğratıyor.
-
Altı dakikalık bir video çalışması, heykellerin o donmuş ve hareketsiz yapısını sarsarak mekâna zamansal bir akış katıyor.
Sanatçı, 20. yüzyılın başındaki İtalyan Metafizik Resmi’nin o ıssız meydanlarından ve uzayan ağır gölgelerinden referanslar devşiriyor. Duvarlar ve köşeler artık pasif birer arka plan değil, algımızı doğrudan manipüle eden psikolojik birer etkene dönüşüyor. Formlar resimle heykel arasındaki o gri bölgede asılı kalırken, sergiyi tamamlayan asıl unsur sizin oda içindeki hareketleriniz ve adımlarınız oluyor. Her şey kağıt üzerindeki bir çizimle başlasa da Mazzei’nin mekânla kurduğu doğrudan fiziksel temas, burayı işlevsel kesinliğini yitirmiş, yabancılaşmış bir sahneye dönüştürüyor.
İsim Olmaktan Çıkıp Fiile Dönüşmek
Serginin kalbinde, sanatçının bizzat kaleme aldığı alegorik bir hikâye yatıyor. Her zaman ön planda yaşamış, rolleri temiz mimari çizgiler gibi dizilmiş bir kadının, bir akşam denize doğru yürüyüp bir daha geri dönmeyişinin öyküsü bu. Mazzei bu gidişi doğrusal bir yok oluş olarak değil, bir yurtsuzlaşma olarak tanımlıyor.
Kadın gitgide bir isim olmaktan çıkıp bir fiile dönüşüyor: akmak, oymak, hayal etmek… Geriye kalanlar ise sadece izler: Boş bir sahne, sandalyenin üzerinde unutulmuş bir maske ve hafızada asılı kalan bir yansıma. Tıpkı bir çizimdeki kaçış noktası gibi, onun bu görünmezliği mekânda yeni bir derinlik yaratıyor.
Brezilya’dan Küresel Sahneye Bir Şiirsellik
1979 São Paulo doğumlu Ana Mazzei, Fundação Armando Álvares Penteado ve State University of Campinas’taki eğitimlerinin ardından Paris ve São Paulo’daki konuk sanatçı programlarıyla kendi özgün görsel dilini olgunlaştırmış bir isim. Paris, Napoli, Viyana ve Glasgow gibi şehirlerde önemli solo ve grup sergilerine imza atan sanatçının işleri, bugün Centre National des Arts Plastiques (Paris) ve MASP (São Paulo) gibi prestijli kurumların koleksiyonlarında yer alıyor.
The Escape, bize haritadan silineceğimiz gerçek bir çıkış kapısı vadetmiyor; sadece algımızda küçük bir çatlak açıyor. Malzemenin çıplak varlığı ile zihnimizin fırlattığı gölgeler arasındaki o gerilim, mekânın kendisini serginin ana malzemesi haline getiriyor. Galeriden çıkarken, her gün yürüdüğümüz o nizamı kurulmuş sokakların ve odaların aslında ne kadar kırılgan birer kurmaca olduğunu bir kez daha fark ediyoruz.
