Soğuk Savaş Berlin’inin duvar kenarına sıkışmış gri sokakları, 1960’lı yıllardan itibaren İtalya, Yunanistan ve Türkiye’den yola çıkan işçilerin sesleriyle, renkleriyle ve valizlerinde taşıdıkları anlatılarla yeniden biçimlendi. Batı Almanya’nın toplumsal çehresini kökten değiştiren bu dönüşümün kalbinde ise hep aynı semt duruyordu: Kreuzberg. Tam da bu tarihsel hafızanın merkezinde yer alan Gropius Bau, 10 Eylül 2026 – 17 Ocak 2027 tarihleri arasında izleyiciyle buluşan “Kreuzberg: Kunst und Migration seit 1960” (Kreuzberg: 1960’tan Günümüze Sanat ve Göç) başlıklı kapsamlı sergiyle, semtin son 60 yıllık sanatsal ve politik birikimini merceğe alıyor.
Seçki, 130’u aşkın yapıt üzerinden göçün, yerleşememe halinin ve işçiliğin gündelik izlerini sürüyor. Vlassis Caniaris’in kırmızı üç tekerlekli bisikleti üzerindeki çocuk figürünün kurduğu sessiz hüzünden Harun Farocki’nin belgesel kadrajlarına; Azade Köker, Pınar Öğrenci, Hanefi Yeter ve Aykan Safoğlu’nun görsel müdahalelerinden Emine Sevgi Özdamar ile Aras Ören’in metin odaklı katmanlarına uzanan zengin bir görsel arşiv sunuluyor. Yıllardır gün yüzüne çıkmamış tarihsel çalışmalarla bu sergi için özel olarak üretilen yeni işleri aynı zemin üzerinde buluşturan kurgu; göçü yalnızca coğrafi bir yer değiştirme olarak değil, konut krizine, ırkçılığa ve yabancılaşmaya karşı örülen kolektif bir dayanışma ve var olma mücadelesi şeklinde kayda geçiriyor.
Küratörlüğünü Gürsoy Doğtaş ve Patrizia Dander’in üstlendiği sergi, Kreuzberg’i edilgen bir göçmen mahallesi olarak okumak yerine; sınıf, cinsiyet ve aidiyet deneyimlerinin sanatsal bir tutuma dönüştüğü özgürleştirici bir imkân alanı olarak konumlandırıyor. Sokaktaki yankısı bugüne kadar uzanan bu canlı hafıza, ziyaretçileri resmi Almanya tarihinin teğet geçtiği tanıklıklarla doğrudan göz göze gelmeye çağırıyor.
