Türkiye’nin az sayıdaki klavsen icracısından piyanist ve besteci İklim Tamkan, tarihi tuşlu çalgılar repertuvarını merkezine alan prestijli konser serisi Ravensong Historic Keyboard Series kapsamında Amerika Birleşik Devletleri’nde yankı uyandıran bir resitale imza attı.
Dünyanın en saygın müzik okullarından biri olarak kabul edilen Curtis Institute of Music’in vizyoner isimlerinden, usta klavsenci Prof. Leon Schelhase’nin özel davetiyle gerçekleşen bu tarihi konser, Philadelphia’nın köklü mekanlarından St. Clement’s Church’te müzikseverlerle buluştu. Tamkan, barok dönemin bu ikonik çalgısına getirdiği çağdaş ve vizyoner yaklaşımla uluslararası müzik camiasının bakışlarını bir kez daha üzerine çekmeyi başardı.
Doğu ve Batı’nın İkonik Buluşması: “Goldberg in Istanbul”
Gecenin şüphesiz en görkemli nirengi noktası, dünyaca ünlü besteci Fazıl Say’ın klavsen için özel olarak kaleme aldığı ve İklim Tamkan’a ithaf ettiği “Goldberg in Istanbul” eserinin Amerika prömiyeriydi.
Johann Sebastian Bach’ın ölümsüz “Goldberg Varyasyonları”ndan ilhamla filizlenen bu başyapıt; katı barok disiplinini, zengin Türk makamları ve çağdaş müzik öğeleriyle aynı potada eritiyor. Doğu’nun melodik hafızası ile Batı’nın form arayışını aynı klavyede buluşturan eser, salonu dolduran seçkin dinleyicilerden muazzam bir alkış topladı.
Klavsende Alışılmışın Ötesinde Renkler: Bağlama ve Ud Etkisi
Resitalin en çarpıcı ve deneysel yönü ise klavsenin geleneksel tınısal sınırlarının tamamen esnetilmesi oldu. Programda George Gurdjieff ve Komitas Vardapet’in eserlerini kendi özgün düzenlemeleriyle seslendiren Tamkan, konserin son bölümünde ezber bozan bir akustik hamle yaptı.
Enstrümanın makamsal olarak yeniden akortlanmasıyla, klavsenin metalik telleri arasından bir klavyede bağlama tınısı, diğerinde ise ud karakterine yakın egzotik sesler fışkırdı. Batı klasik müziğinin en köklü çalgılarından birinden yükselen bu yerel ve sarsıcı renkler, Amerikalı dinleyiciler tarafından alışılmışın ötesinde, büyüleyici bir müzikal keşif olarak nitelendirildi.
“Klavsenin yüzyıllardır kanıksanmış tınısal sınırlarını makamsal akortlarla esnetmek, enstrümanı sadece geçmişe ait bir nesne olmaktan çıkarıp, coğrafyalar arası geçişken bir ses laboratuvarına dönüştürüyor.”
Uluslararası Sahne ve Gelecek Vizyonu
Eğitimini Viyana ve Graz Müzik ve Sahne Sanatları Üniversitelerinde tamamlayarak klavsen literatürüne modern, cesur ve dinamik bir soluk getiren İklim Tamkan, bu performansıyla küresel arenadaki yerini daha da sağlamlaştırdı.
Bugüne kadar Leonard Bernstein, Lang Lang ve Hilary Hahn gibi dehaları yetiştiren ve yaparak öğrenme ekolünün küresel merkezi olan Curtis Institute of Music ile Tamkan arasındaki bu sanatsal ortaklığın, önümüzdeki dönemde de sınırları aşan yeni projeler ve pratiklerle derinleşerek devam etmesi bekleniyor.
