Londra’nın terzileriyle ünlü meşhur Savile Row caddesindeyiz. Ancak bu kez Pilar Corrias, insanlığın hayvanlar üzerinde kurduğu o maddi, teknolojik ve felsefi tahakkümün dikiş yerlerini sökmeye odaklanıyor. Kat Lyons’ın yeni tablolardan oluşan kişisel sergisi The Familiars, gözümüzün önünden usulca çekilerek birer karikatüre, tüketim nesnesine ya da dijital imgeye dönüştürdüğümüz hayvanların, kültürel hafızamızın sınırlarında bıraktığı o derin izleri sürüyor.
Lyons, hayvanları hem insan sistemleri içinde miadı dolmuş birer eski alet hem de kültürel belleğin kıyılarında direnen paha biçilemez yoldaşlar olarak ele alıyor. Evcil ve vahşi, dekoratif ve işlevsel, tanıdık ve tuhaf arasındaki o tekinsiz gerilim, sanatçının tuvallerinde kendine yer buluyor.
Galvani’nin Kurbağasından Şehir Meydanlarındaki fillere
Sergideki her bir eser, gücünü çok spesifik bir tarihsel ve bilimsel bağdan alıyor. Örneğin The Electric Body adlı kurbağa portresi, İtalyan hekim Luigi Galvani’nin 1780’lerde gerçekleştirdiği o meşhur elektrikle yeniden canlandırma deneylerine açık bir referans barındırıyor. Mary Shelley’nin Frankenstein’ına da ilham veren bu bilimsel eşik, hayvanların teknolojik ilerlemenin cephe hattında hem fiziksel hem de psikolojik olarak acıyı ilk göğüsleyen özneler olduğunu hatırlatıyor.
Buna tezat olarak Civil Square tablosu ise özneyi tamamen hareketsizleştiriyor. Şehir merkezindeki binaların arasında, etrafı montaj altyapılarıyla desteklenmiş devasa bir fil figürü görüyoruz. Lyons, bu kompozisyonla hayvanların kent kültüründe nasıl birer seyirlik eğlence ve güç gösterisi nesnesi olarak harcandığının altını çiziyor.
Benzer bir sorgulama The Invisible Island tablosunda da karşımıza çıkıyor. Porto Riko açıklarındaki Cayo Santiago adasında, bir primat araştırma merkezinde yaşayan rhesus makaklarının portresi bu. Tıbbi deneylerde nesiller boyu kullanıldıktan sonra artık adada kendi hallerine bırakılan bu koloni, insan müdahalesinin hayvan soyları üzerindeki kalıcı ve geri dönülemez mirasını sessizce yüzümüze çarpıyor.
Platon’un Mağarası ve Sulawesi’nin Yaban Domuzları
Serginin felsefi ağırlık merkezini oluşturan devasa tablo The Cave, Platon’un ünlü Mağara Alagorisi’ne ve İdealar Kuramı’na çarpıcı bir gönderme yapıyor. Lyons, insanların hayvanların gerçeğiyle yüzleşmek yerine, onların evsel ve uysal temsillerini tercih etme yanılgısını Platon üzerinden eleştiriyor. Filozofun ideal devlet kurgusunda sistemi bozabilecek başıboş/asi hayvanları tamamen dışarıda bırakmasını, insan ve doğa dünyasının felsefi olarak birbirinden koparıldığı o ilk kırılma anı olarak yorumluyor.
Sanatçı bu felsefi dışlamaya karşı, insanlığın bilinen en eski figüratif mağara resmine, Sulawesi adasındaki 45.000 yıllık üç yaban domuzu tasvirine uzanıyor. Oradan çocukluğumuzun Üç Küçük Domuzcuk masalına uzanan bir köprü kurarak, kadim sanatçının yeryüzündeki bu canlı yoldaşlarına gösterdiği o şefkatli ve tanıdık yakınlığın izini sürüyor.
Pastoral İllüzyonun Yapıbozumu
Kat Lyons, endüstriyel çiftliklerin görünmez, seri üretim özneleri olan domuzları veya inekleri pastoral birer özgürlük içinde, tekno-renkli bir boş zaman diliminde resmederek sistemin ikiyüzlülüğünü açık ediyor. Winter Fields tablosundaki zebralar ve eşeklerin yan yana duran geçiti, bu canlıların insan gözündeki maddi değer farklarını çarpıştırıyor.
Resimlerindeki tezatları ve gerilimleri bilinçli olarak bir çözüme kavuşturmaktan kaçınan Lyons, izleyiciyi ortak tarihimizin bu karmaşık, pürüzlü ve vicdani katmanlarıyla baş başa bırakıyor. Tuvallerdeki her bir hayvan; bir özne, bir projeksiyon, bir yapı ya da geçmişten kalan silik bir iz olarak karşımıza çıkıyor.
📍 Yer: Pilar Corrias, 2 Savile Row, Londra W1S 3PA
🗓️ Sergi Tarihleri: 15 Mayıs – 20 Haziran 2026
