Fotoğrafın Sınırlarında Bir Işık Kalemi: Galerie Buchholz’da Alix Cléo Roubaud ve “Si Quelque Chose Noir”
Paris’teki bir evin banyosunu karanlık odaya dönüştürüp felsefe metinleriyle fotoğraf banyosunu yan yana koyan bir sanatçının işlerini izlemek, ortalığı kaplayan imaj kalabalığı çağında bambaşka bir durağanlık sunuyor. 1983 yılında henüz 31 yaşındayken aramızdan ayrılan Kanadalı fotoğrafçı ve yazar Alix Cléo Roubaud’nun Almanya’daki ilk kişisel sergisi “Si quelque chose noir”, Berlin’deki Galerie Buchholz’da kapılarını açıyor.
Hélène Giannecchini küratörlüğünde kurgulanan ve 11 Eylül – 31 Ekim 2026 tarihleri arasında ziyaret edilebilecek sergi, sanatçının kısa fakat radikal üretiminin en olgun dönemine odaklanıyor.
Yok Edilen Negatifler ve Tekil Baskılar
Ludwig Wittgenstein felsefesi eğitimi alan Roubaud, fotoğraf medyumunun sınırlarını zorlamayı kendine temel hedef seçmiş bir isimdi. Paris’te Rue Vieille-du-Temple 64 numaradaki daire banyosunda geliştirdiği deneysel baskı teknikleri; çoklu pozlamalar, soyut ışık müdahaleleri, kendisinin “ışık kalemi” adını verdiği araçlar, lokal karartma-aydınlatmalar ve zaman zaman renkli kalem dokunuşlarıyla şekilleniyordu.
Ancak onu dönemindeki diğer isimlerden ayıran en radikal tavrı, karanlık odadaki baskı sürecinin ardından negatiflerini imha etmesiydi. 1979’da günlüğüne “Bir negatif, yalnızca banyo sürecinden çıkan sonuç hedeflenen imgenin canlı hafızasını koruduğu sürece saklanmalıdır” diye yazan Roubaud için her jelatin gümüş baskı, bir daha asla çoğaltılamayacak tekil bir nesneydi.
Siyahın ve Varoluşun Sonluluğu
Serginin merkezinde yer alan ve seçkiye adını veren “Si quelque chose noir” (Siyah Bir Şey Varsa) serisi, Roubaud’nun fotoğrafla kurduğu felsefi bağın zirve noktasını oluşturuyor. Varoluşun sonluluğunu, ışık ile gölgenin kırılganlığını ve siyahın katmanlarını sorgulayan bu çalışmalar; fotoğrafın nesnel bir kayıt aracı değil, hafızanın ve geçiciliğin kırılgan bir izi olduğunu hatırlatıyor.
Berlin’de 10 Eylül akşamı gerçekleşecek açılışla sergilenecek olan seçki, fotoğrafın analog, mahrem ve tekil yapısına odaklanan sonbahar sezonunun en felsefi işlerinden biri.
