Boşluğa savrulan bir avuç içi hiçbir şeyi değiştirmez; sadece rüzgârda kaybolur gider. Sesin, iz düşümün ve asıl kavganın başlaması için her zaman bir ikinci tene, o kaçınılmaz sürtünme anına ihtiyaç var. Londra Exmouth Market’teki Elizabeth Xi Bauer, kapılarını açmaya hazırlandığı Hand in Hand sergisiyle tam da bu sürtünme alanından besleniyor. 26 Haziran – 9 Ağustos 2026 tarihleri arasında izlenebilecek olan bu buluşma, Lidia Lisbôa ve Thiago Barbalho’nun yepyeni işlerini, el ele vermenin çok ötesinde, malzemeyle kurulan o inatçı ve fiziksel bağı merkezine alarak yan yana getiriyor.
Dekoratif Bir Üslup Değil, Vahşi Bir Metot
Lisbôa ve Barbalho’nun pratiği, bütünüyle el yapımı süreçlerin, sabrın ve bedensel emeğin üzerinde yükseliyor. Ancak buradaki “el yapımı” vurgusu, sergiyi sevimli ya da dekoratif bir üslup kategorisine sıkıştırmak için kullanılmıyor; aksine, durmaksızın yinelenen tekrarların ve pürüzsüz bir dikkatin şekillendirdiği sert bir çalışma yöntemi olarak karşımıza çıkıyor. Sanatçılar sadece malzemeyle didişmiyor; ellerin o dönüştürücü gücüyle, sanat dünyasının kanıksadığı, kökleşmiş estetik değerleri de derinden sarsıyorlar. Kolektif üretimin sınırlarını zorlayan bu düşünce, tek bir sergi odasında evcilleşip tükenecek kadar uslu bir fikir olmadığından, her durakta yeni bir anlatıyla yola devam ediyor.
Kendi atölyesinin steril yalnızlığında, sadece kendi dilini konuşmaya alışmış solo pratikler aynı duvarları paylaşmaya başladığında ortaya ne çıkar? Kusursuz bir koro mu, yoksa birbirinin cümlesini kesen kaotik bir fısıltı mı? Elizabeth Xi Bauer’ın salonları bu belirsizliğin üzerine oynuyor. Birbirinin kelimelerini bütünüyle anlamayan, belki de anlamak istemeyen farklı sanatsal refleksler aynı koridorda durduğunda, ortaya kör bir uzlaşı değil, gerilimli bir sohbet çıkıyor.
Avuç İçlerindeki Çiğ Hafıza
El dediğimiz şey, insanlık tarihinin en çiğ, en tekinsiz hafıza deposu zaten. Lascaux mağarasının karanlığında duvara bastırılan o ilk çamurlu avuç içlerinden tutun da Rodin’in gövdeyi fırlatıp atarak sadece parmakların boğumlarında bıraktığı o sağır edici anlatılara kadar… El, tarih boyunca hem o anlık eylemenin çıplak kendisi oldu hem de o eylem bittikten çok sonra bile yüzeyde sızlamaya devam eden bir yara izi.
Fakat bu serginin “el ele” duruşunda öyle birbirini pışpışlayan, her şeyin çok güzel olacağını vadeden bir naiflik yok. Exmouth Market’teki bu buluşmada izleyeceğimiz şey, romantik bir temastan çok, inatçı doğaların birbirini görme, besleme ve en önemlisi birbirine kafa tutma biçimi. Sanatçılar pürüzsüz bir orta yolda buluşmak için değil, tam aksine o anlaşmazlığın içindeki o muazzam estetik dinamizmi koruyarak konuşabilmek için yan yana gelmişler. Yavan bir ortaklıktan çok, ayrı fırtınaların aynı odada çarpışmasını izlemek gibi bir deneyim bu.
