Karaköy Bankalar Caddesi üzerindeki tarihi Minerva Han’ın kapısından içeri girip merdivenlerden bodrum kata indiğinizde, sıradan bir galeri ziyaretinden çok daha fazlasıyla karşılaşırsınız. Karşınızda Osmanlı’dan günümüze finansın, sermayenin ve gücün taşa, demire dönüştüğü o eski banka kasasının devasa kilitli kapısı durur. Sabancı Üniversitesi bünyesinde çağdaş sanat alanına dönüştürülen Kasa Galeri, 19 Eylül – 24 Ekim 2026 tarihlerinde mekânın bu tarihsel ve fiziksel yükünü doğrudan arkasına alan “Symbolic Vault: Entanglements of Human, Nature, Machine” sergisine ev sahipliği yapıyor.
Maddeden Görünmeyene: Kasa Neyi Saklar?
Geleneksel anlamda bir kasa; altını, parayı, tapuyu veya kıymetli evrakı dış dünyadan izole ederek korur. Küratör Tima Jam ile Art Voyage Biennial organizasyonuyla hayata geçen sergi ise mekânın bu koruma fonksiyonunu kavramsal bir sorgulamaya dönüştürüyor: Günümüzde gerçekten korunmaya değer olan şey nedir? Dijital hafıza, ekolojik bilgi, makine zekâsı ve insan-dışı varlıkların deneyimleri hangi kasada saklanabilir?
“Symbolic Vault”, kasanın fiziksel duvarlarını mitoloji, ritüel ve bilgi politikaları üzerinden esnetiyor. Tarih boyunca kimin bilgisinin korunmaya değer görüldüğünü, kimin deneyiminin ise bu korunaklı sistemlerin dışında bırakıldığını sorarak sembolik kasanın kapılarını yeniden aralıyor.
Üç Farklı Coğrafya, Ortak Bir Dolanışıklık
Sergi, üç farklı coğrafyadan üç ayrı yaklaşımı bir araya getiriyor: Ecem Dilan Köse, Rebecca Najdowski ve Paulo Arraiano. Sanatçılar; insan, doğa ve teknoloji arasındaki yapay sınırları tekil bir teknoloji tartışmasının ötesine taşıyarak sorguluyor. Kuantum fiziğindeki “dolanışıklık” (entanglement) kavramından beslenen çalışma; hareketli görüntü, ses, heykel ve mekâna özgü enstalasyonlar aracılığıyla varlıkların birbiriyle kurduğu kopmaz bağları görünür kılıyor.
Kasa Galeri’nin alçak tavanlı, kalın taş duvarlı ve metalik kapılarla çevrili klostrofobik atmosferi, bu sorgulamaya bedensel bir boyut katıyor. İzleyici, kasanın içine adım attığı anda dış dünyadan yalıtılmanın yarattığı o tuhaf berraklıkla baş başa kalıyor.
Paralel Etkinlik ve Ziyaret Notları
20. yüzyılın başında paranın istiflendiği bir alanda bugün dijital bellek ve ekolojik gerçekliklerin tartışılması, serginin en güçlü katmanlarından birini oluşturuyor. Sergi kapsamında 26 Eylül Cumartesi günü saat 17.00’de sanatçılar ve küratör eşliğinde özel bir sergi turu ile panel düzenlenecek.
