Kensington Bahçeleri’nde çeyrek asırdır her yaz tekrarlanan o meşhur geçici mimari ritüel, bu yıl adının hakkını kelimenin tam anlamıyla eğrisel bir hafiflikle veriyor. İlk kez 2000 yılında Zaha Hadid’in vizyonuyla başlayan ve bu yıl 25. yıl dönümünü kutlayan Serpentine Pavilion komisyonu, parkın yeşilliğine çok tanıdık ama bir o kadar da ezber bozan bir yapı fırlatıyor. Meksika’nın yerel yapı kültüründen beslenen LANZA atelier (Isabel Abascal ve Alessandro Arienzo) tarafından tasarlanan ve mütevazı bir şekilde küçük harflerle adlandırılan a serpentine, 6 Haziran’dan itibaren Londra’da tamamen ücretsiz olarak kapılarını açıyor.
Serpentine Pavillion tarihinde daha önce hiç tuğla kullanılmadığını fark eden tasarımcı ikili, yapının omurgasını çok eski bir İngiliz bahçe geleneğine, yani “crinkle-crankle” (yılanvari) duvar mimarisine yaslıyor. Tarihi Antik Mısır’a kadar uzanan, 18. ve 19. yüzyıl Britanya’sında ise ağır tuğla vergilerinden kaçmak için Suffolk bölgesinde sıkça uygulanan bu yöntem, zekice bir mühendislik hilesine dayanıyor: Düz bir tuğla duvarın devrilmesini önlemek için en az iki sıra tuğla örmeniz gerekirken, sinüzoidal yani dalgalı bir form seçtiğinizde duvar kendi kıvrımlarından destek alıyor. Böylece tek bir tuğla kalınlığında, son derece sağlam ve az malzemeli bir yapı elde ediyorsunuz. İşte bu bükümlü tuğla hattı, pencerelerden sızan rüzgârı yumuşatırken parkın içindeki Serpentine Gölü’nün o kıvrımlı su yatağına da mimari bir selam çakıyor.
Pavilion, parkın dokusuyla ve insan sirkülasyonuyla sürekli konuşan, akışkan bir yapıya sahip. Güney duvarı o meşhur yılanvari kıvrımlarla yükselirken, kuzey duvarı parktaki asırlık ağaçların taç çizgilerine göre bükülüyor; doğaya zarar vermek yerine onun gölgesine uyum sağlıyor. İçeriye adım attığınızda sizi oturma alanlarıyla örülü, asimetrik ve samimi bir avlu karşılıyor. Yapının üzerini örten yarı saydam brise soleil çatı, bir ağaç korusunu andıran incecik tuğla sütunların üzerine usulca bırakılmış. Bu sayede gökyüzünün ışığı ve Londra’nın yaz esintisi mekânın içine rahatça sızıyor; içeride olma hissiyle dışarının özgürlüğü arasındaki o katı sınır tamamen buharlaşıyor.
Tasarımda malzeme olarak yerel “Sienna” kili tuğlalarının seçilmesi de tesadüf değil. Bu kırmızı doku, hemen yanı başındaki ve aslında 1930’larda bir çay pavyonu olarak inşa edilen Serpentine South Gallery’nin tarihi cephesiyle kusursuz bir görsel diyalog kuruyor. Üstelik tuğlaların ritmik bir düzenle, aralarında boşluklar bırakılarak dizilmesi, normalde ağır ve opak bir malzeme olan tuğlayı nefes alan, ışığı geçiren geçirgen bir tül haline getiriyor.
Yaz boyunca performanslara, felsefe tartışmalarına, sinema gösterimlerine ve müzik dinletilerine ev sahipliği yapacak olan bu canlı içerik fabrikası, ekim sonuna kadar Kensington Bahçeleri’nde bizi bekliyor olacak. Şehrin mekanik koşturmacasından yorulup yeşilliğin ortasında, asırlık bir yapı tekniğinin modern yorumuna sırtınızı yaslamak isterseniz, bu heyecan verici açık hava labirentini rotanıza mutlaka ekleyin.
-
📍 Mekân: Serpentine South Gallery Bahçesi, Kensington Gardens, Londra
-
🗓️ Sergi Tarihleri: 6 Haziran – 25 Ekim 2026
-
🎟️ Giriş: Tamamen ücretsiz (Rezervasyon gerekmiyor, kapıda kısa bir süre kuyrukta bekleyebilirsiniz)
Ağır, katı ve opak bildiğimiz tuğlanın, antik bir vergi kaçırma hilesinden ilham alan kıvrımlarla hafifleyip nefes alan bir koruya dönüşmesi sizce de mimarinin saf simyası değil mi? 25 yıl önce Zaha Hadid’in başlattığı bu geçici mekân arayışında, bu yaz modern dünyanın o keskin, jilet gibi düz çizgilerine inat dalgaların ve kıvrımların ritmine sığınmak hepimize iyi gelmeyecek mi?
