Sesin Politik Gücü ve Doğanın Fısıltısı: The Common Guild’de Lawrence Abu Hamdan’ın “Zifzafa” Sergisi
Sesin yalnızca duyulan bir şey değil, aynı zamanda politik bir güç ve toplumsal hafıza biçimi olduğunu savunan “adli dinleme” (forensic listening) uzmanı Lawrence Abu Hamdan, Birleşik Krallık’taki taptaze projesiyle sanatseverlerin karşısına çıkıyor. Glasgow’daki The Common Guild alanında Edinburgh Art Festival (EAF) iş birliğiyle bugün açılan “Zifzafa” sergisi, 20 Ağustos – 17 Ocak 2026 tarihleri arasında ziyaretçileri sarsıcı bir işitsel yüzleşmeye davet ediyor.
Sergi, adını Arap şiirinde yoluna çıkan her şeyi sallayıp sarsan rüzgârı tanımlamak için kullanılan kadim ve tınlamalı bir sözcük olan Zifzafa’dan alıyor. Kendini “Özel Kulak” (Private Ear) olarak tanımlayan ve insan hakları ihlallerini ses izleri üzerinden araştıran Abu Hamdan; İşgal altındaki Golan Tepeleri’nde (Cevlan) inşa edilmesi planlanan 256 metre yüksekliğindeki devasa rüzgâr türbinlerinin yerel halk üzerinde yaratacağı yıkıcı ses kirliliğini ve “yeşil sömürgecilik” pratiklerini merceğe alıyor. “Yeşil enerji” kılıfıyla sunulan ama evlerin 35 metre yakınına kadar kurulması öngörülen bu türbinlerin yarattığı 70-90 dB’lik ses kütlesi, bölgeyi yaşanamaz kılarak adeta akustik bir ilhaka dönüştürüyor.
Müzik, Ses ve Direniş: Tuvallerin Ötesinde Bir İşitsel Hafıza
Abu Hamdan’ın iki yıla yayılan saha araştırmalarından doğan sergi, görsellikten ziyade işitsel katmanların gücüyle biçimlenen eserleri akıcı bir anlatıyla bir araya getiriyor.
Sergide bir oyun motoru simülasyonu olarak kurgulanan Zifzafa: Livestream Audio Essay (2025), Almanya’daki benzer bir türbin sahasının gürültü haritasını Golan Tepeleri coğrafyası üzerine büründürüyor. Bu yapay gürültü kütlesi; Cevlanlı besteci Busher Kanj Abu Saleh’in kaydettiği arı, inek, çocuk sesleri, düğün şarkıları ve saksafon tınılarıyla çarpışarak yok olmak üzere olan bir doğanın ve toplumsal hafızanın kaydını tutuyor.
Sanatçının 2024 yılında yarattığı Wind Ensemble adlı çalışması ise türbin kurulması planlanan alanın yalnızca 50 metre yakınındaki bir evin balkonunda saksafon çalan müzisyen Amr Mdah’ın performansını üst üste dizilmiş amfilere yansıtıyor. Bu enstalasyon, nefes ile doğa arasındaki bağ üzerinden son derece yalın ama sarsıcı bir direniş görseli sunuyor.
Abu Hamdan’ın yine 2024 yılında hayata geçirdiği Tilting at Windmills i, ii & iii başlıklı üç kanallı video çalışması ise ismini Miguel de Cervantes’in ünlü Don Kişot eserindeki yel değirmenleriyle savaşma öyküsünden alıyor. Yapıt, var olmayan düşmanlara karşı savaşma eylemini ve devasa türbin seslerinin coğrafyadaki haritalamasını sorgularken izleyiciyi derin bir görsel-işitsel düşünme alanına sürüklüyor.
Canlı Performanslar ve Buluşmalar
Sergi süresince bu sarsıcı ses haritası yalnızca müze duvarlarında kalmayacak. 29 Ağustos Cumartesi akşamı Leith Theatre’da Edinburgh Art Festival kapsamında gerçekleşecek canlı performansta, Cevlanlı müzisyenler Busher Kanj Abu Saleh ve Amr Mdah sahne alarak bu işitsel direnişi canlı ritimlerle sahneye taşıyacak. Ayrıca 26 Ağustos Çarşamba akşamı Lawrence Abu Hamdan, The Common Guild kütüphanesinde ücretsiz bir sanatçı konuşması gerçekleştirecek.
Sesin bir kanıt, bir sığınak ve bir direniş biçimine dönüştüğü bu etkileyici sergiyi sonbahara kadar Glasgow’da keşfedebilirsiniz.
NO-26 Editörünün Sergi Notu
Sanatçı: Lawrence Abu Hamdan
Sergi: Zifzafa
Mekân: The Common Guild (5 Florence Street, Glasgow)
Tarihler: 20 Ağustos – 17 Ekim 2026 (Ziyarete Açık)
Özel Etkinlik: Live Performance (29 Ağustos, Leith Theatre, Edinburgh) & Artist Talk (26 Ağustos, Glasgow)
Aura: Golan Tepeleri’ndeki yeşil sömürgeciliğe ses araştırmaları, oyun motoru simülasyonları ve canlı müzik müdahaleleriyle karşı duran; politik, derinlikli ve işitsel bir çağdaş sanat deneyimi.
