Venezuelalı kinetik sanat öncüsü Jesús Rafael Soto’nun İngiltere’deki ilk açık hava işi, Serpentine Galleries tarafından Londra’nın ünlü Kensington Gardens parkında görücüye çıkarıldı. Sanatçının “Pénétrable BBL Jaune” (1999; 2023 Edisyonu) adlı anıtsal yapıtı, 16 Haziran – 25 Ekim 2026 tarihleri arasında Serpentine South alanında sergileniyor ve en önemlisi de bütünüyle içinden geçilebiliyor. Bu yapıtı çağdaş heykel sanatında benzersiz kılan unsur; yaklaşık 10 metrelik çelik bir çerçeveden aşağıya sarkan 4.000 sarı PVC iplikten oluşması. İzleyici bu yoğun sarı kütlenin içinde yürüdükçe iplikler titreşiyor, yer değiştiriyor ve bedenin hareketine göre sürekli dönüşen büyüleyici optik yanılsamalar üretiyor. Soto için sanat, uzaktan uzağa bakılan mesafeli bir nesne değil; bütünüyle içine girilen, duyularla ve bedenle deneyimlenen canlı bir olaydır. Sanatçının efsanevi “Pénétrable” serisi de tam olarak bu interaktif fikri temsil ediyor.
Soto, 20. yüzyılın kinetik sanat ve op-art akımlarının en kilit kurucu isimlerinin başında geliyor. Sanatta hareketi, mekânı ve insan algısının değişkenliğini pratiğinin merkezine alan sanatçı, izleyiciyi pasif bir seyirci olmaktan çıkarıp yapıtı tamamlayan aktif bir özneye dönüştürdü. Londra’daki bu büyüleyici yerleştirme, usta sanatçının doğumunun 100. yılı anısına 2023 yılında mirasçısı ve vakfı tarafından özel bir edisyon olarak yeniden üretildi ve Serpentine’in heyecanla beklenen 2026 yaz programı kapsamında parkın yeşilliğine mühürlendi.
Soto’nun bu kült işinin İngiltere’de ilk kez açık havada, üstelik yaşayan bir şehir parkının tam ortasında ve tamamen ücretsiz olarak sergilenmesi, kinetik sanatın o steril müze vitrinlerinden sıyrılıp kamusal hayatın içine karışmasının en güzel örneklerinden birini sunuyor. Yaş, dil veya arka plan fark etmeksizin herkesin özgürce içinden geçebileceği, dokunabileceği ve rüzgarla birlikte dalgalanan bir heykel, sanatın olabilecek en demokratik haline yaklaşıyor.
Kimi sanat yapıtları sadece uzaktan bakarak ya da kuramsal metinlerini okuyarak anlaşılmaz; onların kelimenin tam anlamıyla içinden geçmek, o hissi teninizde hissetmek gerekir. No-26 olarak bizlerde, Soto’nun bu devasa sarı ipliklerinin bize insan algısının ne kadar kırılgan, akışkan ve esnek olduğunu tatlı bir biçimde hatırlattığını söyleyebiliriz. Eğer bu aralar yolunuz Londra’ya düşerse, Kensington Gardens parkındaki bu benzersiz estetik molayı kesinlikle rotanıza ekleyin; sarı boşluğun içinde kaybolmanın tadını çıkarın.
