Bir heykele baktığınızda, mermerin ya da bronzun soğukluğundan önce onun taşıdığı saf insani çaresizliği, korkuyu ve aynı zamanda sarsıcı onuru hissetmek nasıl bir deneyimdir? Doğu Akdeniz’in bilinen en kapsamlı özel Rodin koleksiyonuna ev sahipliği yapan Girne’deki The Arkın Rodin Collection Gallery, modern heykelin öncüsü Auguste Rodin’in en çarpıcı serisinden iki yeni anıtsal eseri kadrosuna katarak büyüyor. no-26 sanat radarında bu kez, Kıbrıs’ın kalbinde yükselen ve döküm sayılarıyla dünya genelinde birer müze nadiresi kabul edilen iki yeni bronz devi, Pierre de Wissant ve Jean de Fiennes’i selamlıyoruz.
Akdeniz’de Tescilli Bir Kültürel Miras
Arkın Yaratıcı Sanatlar ve Tasarım Üniversitesi’nin (ARUCAD) kurucusu Kıbrıslı iş insanı Erbil Arkın’ın 2005 yılından bu yana büyük bir titizlikle ve tutkuyla şekillendirdiği bu özel seçki, bugün toplam 33 ikonik Rodin yapıtına ulaşmış durumda. Uluslararası sanat çevreleri tarafından tescillenmiş bir kültürel miras niteliği taşıyan bu nadide koleksiyondaki tüm eserlerin özgünlüğü, Auguste Rodin uzmanı Jérôme Le Blay ve Fransa’nın en köklü galerilerinden Brame & Lorenceau’nun başkanı François Lorenceau tarafından kurulan resmi Comité Rodin tarafından onaylanmış durumda. Galeride zaten sergilenmekte olan The Kiss, Eternal Spring ve Falling Man gibi başyapıtların yarattığı o meditatif atmosfere eklenen bu iki yeni anıtsal heykel, Doğu Akdeniz’in sanat coğrafyasını radikal bir biçimde zenginleştiriyor.
Calais Burjuvaları ve Kusursuz İnsani Kırılganlık
Koleksiyona taze bir soluk getiren bu iki yeni parça, Rodin’in 1885 yılında Calais belediyesinin siparişi üzerine çalışmaya başladığı o meşhur The Burghers of Calais (Calais Burjuvaları) serisinin en dramatik figürleri arasında yer alıyor. Yüzlerce yıl önce yaşanan tarihi bir trajediyi; bir şehrin kuşatması sırasında halkın canını kurtarmak adına kendilerini İngiltere Kralı III. Edward’a kurban etmeyi kabul eden altı şehir yöneticisinin öyküsünü anlatan bu seri, tarihin en hüzünlü anlatılarından biridir. Koleksiyona yeni dahil olan Pierre de Wissant ve Jean de Fiennes, ölümün soğuk nefesini enselerinde hissederken korku, fedakârlık, onur ve kararsızlık gibi evrensel duyguları aynı anda bedenlerinde taşıyorlar. Rodin’in olağanüstü teknik ustalığı, bu iki bronz kütleyi sadece birer heykel olmaktan çıkarıp, insan merkezli dönüşümün zamansız birer manifestosuna dönüştürüyor.
Kaideleri Yıkan Radikal Bir Estetik
Rodin’i modern heykelin babası yapan şey, tam olarak bu seride gizli olan o radikal estetik başkaldırıdır. Dönemin geleneksel anıt anlayışının aksine figürleri ulaşılmaz, kusursuz ve idealize edilmiş kahramanlar olarak betimlemek yerine; çaresizlik duyan, acı çeken ve ayakları yere basan gerçek insanlar olarak kurgulamayı seçmiştir. Sanatçının pürüzlü modelleme tekniği, bronz yüzeyde bilinçli olarak bıraktığı o ham parmak izleri ve en önemlisi figürleri yüksek kaideler yerine izleyiciyle tam olarak aynı zemin seviyesinde konumlandırma tercihi, heykel ile bakan arasındaki o kurumsal mesafeyi tamamen yok eder. Bu pürüzlü yüzeylerdeki ışık ve gölge oyunları, izleyiciyi heykelin etrafında dönerken bizzat o tarihi gerilimin ve fedakarlık ayininin bir parçası olmaya zorlar.
“Rodin’in Calais Burjuvaları, ulaşılamaz gökyüzü kaidelerinden inip bizimle aynı düzlemde yürüyen, taşlaşmış sahte kahramanlar değil; etten, kemikten ve en insani korkularıyla yüzleşen ilk modern figürlerdir.”
No-26 Notu:
The Arkın Rodin Collection Gallery, Kuzey Kıbrıs’ta sadece elit bir özel koleksiyon sergilemekle kalmıyor, tüm dünyaya mal olmuş bu tescilli kültürel mirası herkesin katılımına açık ve tamamen ücretsiz kılarak müthiş bir kamusal misyon üstleniyor. Yolunuz bu yaz ya da sonbaharda Girne’ye düşerse, Akdeniz’in maviliğinin hemen yanı başında, insan ruhunun en derin dehlizlerini bronza kazıyan bu 33 şaheseri ve koleksiyonun en yeni melankolik üyelerini mutlaka yerinde deneyimleyin. Sanatın coğrafi sınırları aşan bu inatçı, sarsıcı gücünü Kıbrıs kıyılarında solumak kelimenin tam anlamıyla büyüleyici bir deneyim vadediyor.
