18 Ekim’de sona eren Frieze London ve Frieze Masters’ın ardında bıraktığı o yoğun koşuşturmanın uğultusu yavaş yavaş dağılırken; The Regent’s Park’ın tarihi İngiliz Bahçeleri’nde 1 Kasım’a kadar izlenebilen Frieze Sculpture, Londra’nın sonbahar serinliğinde şehri sakin ama derinden sarsan bir açık hava rotasına dönüştürmeye devam ediyor.
Fatoş Üstek’in küratörlüğünde bu yıl 14. edisyonu gerçekleşen ve 11 uluslararası sanatçının işlerini parkın dokusuna yediren seçkide, çimlerin üzerinde ilerlerken adımlarınızı aniden yavaşlatan bir eşik var: Hauser & Wirth sunumuyla izleyiciyle buluşan Angel Otero imzalı ‘Dreams and Salt’ (2025–2026).
Parkın bakımlı yeşilliğinin ortasında ne anıtsal bir mermer kaide ne de parlak bir metal kütle duruyor. Karşınızdaki, doğrudan toprağa belirli bir açıyla saplanmış, sıradan bir kontrplak kapı. Kapı, sanki içeride birileri varmış ya da henüz yeni terk edilmiş gibi hafifçe aralık bırakılmış. O aralıktan içeriye doğru başınızı uzattığınızda, zemin seviyesinin altına, yerin karanlığına doğru inen kısa bir merdiven basamağıyla karşılaşıyorsunuz. Basamaklar toprağın görünmez katmanlarına doğru kaybolurken, heykelin asıl varlığı gözle görülen ahşap yüzeyde değil, yerin altındaki o tekinsiz boşlukta yankılanıyor.
Puerto Rico’da büyüyüp Chicago’da sanat eğitimi alan, şimdilerde ise New York ile memleketi arasında mekik dokuyan Otero, bu tekinsiz yerleştirmeyle kendi göç ve aidiyet hafızasını yüzeye çıkarıyor. Alışıldık, gündelik bir ev nesnesi olan kapı; ait olduğu mimari bağlamdan koparılıp çimlerin arasına gömüldüğünde hem mekânsal hem de psikolojik bir arafta kalıyor. Burası güvenli bir sığınağa iniş mi, yoksa geçmişten kaçmak için geride bırakılmış bir çıkış kapısı mı? Karar vermek güç.
Otero’nun işlerinde sıklıkla rastladığımız o malzeme dönüşümü, burada toprağın ağırlığıyla kontrplağın kırılganlığı arasında tekinsiz bir denge kuruyor. Kapının ardındaki o gizli alt katman, insanın doğup büyüdüğü topraklarla arasına giren mesafenin, zamanla tortulaşan o duygusal uzaklığın somut bir metaforuna dönüşüyor.
Günün eğik sonbahar ışığı kapının aralığından içeriye sızarken, kulağınızda Bloomberg Connects üzerinden sanatçının kendi sesinden dinlediğiniz anlatıyla o eşikte öylece kalakalıyorsunuz. Dreams and Salt, Regent’s Park’ın dinginliğinde yürürken bir anda kendi saklı eşiklerinizle, geride bıraktığınız ve dönüp baksanız da tam göremediğiniz o basamaklarla sessizce göz göze gelme hissi yaratıyor. Yolunuz kasım başına kadar Londra’dan geçerse, parkın patikalarından sapıp toprağa açılan bu küçük aralığa mutlaka bakın.
