1831’de Akdeniz’in ortasında, Tunus ile Sicilya arasında bir ada belirdi. Uluslararası hukuk açısından kimin suyunda olduğu tartışıldı; İngiltere, Fransa, İki Sicilya Krallığı ve İspanya hak iddiasıyla yarıştı. Sonra ada, hiç gelmemiş gibi battı. Ama o hukuki ve coğrafi belirsizlik kaldı ve bu belirsizlik, Elisa Giardina Papa’nın yeni sergisinin tam merkezinde duruyor. “She Flickered In and Out of History”, ICA’da açıldı.
Bir Adanın Hukuki Hayatı ve Ölümü
Ferdinandea ya da diğer adıyla Graham Adası, jeolojik tarihin değil siyasi tarihin bir parantezi. Bir volkanik oluşumun denizden çıkıp kaybolması, normalde jeoloji sözlüklerinde kalır. Ama bu ada, belirip kaybolduğu kısa sürede üzerinde dört farklı bayrak dalgalandı. “Kimin toprağı?” sorusu, toprağın altında kaybolmasından sonra da yanıtsız kaldı. Giardina Papa bu adayı bir başlangıç noktası olarak kullanıyor; asıl sorusu, coğrafi gerçekliklerin nasıl tarihsel ve siyasi kurgulara dönüştüğü üzerine.
Sanatçının video ve karma medya enstalasyonu, adanın jeolojik, mitolojik ve siyasi zaman katmanlarını iç içe öruyor. Bu yalnızca bir tarihin hikâyesi değil; bir yerin nasıl hem var olup hem olmadığı sorusu. Ve bu soru, günümüzde hukuki varlık ile fiilî varlık arasındaki gerilimle (sığınmacıların, deniz sınırlarının, iklim mültecilerinin dünyasıyla) çok doğrudan konuşuyor.
ICA’nın Akdeniz Mevsimi
ICA, bu sergiyle aynı anda bir sinema programı da başlatıyor. 22 Temmuz’da Iggy Cortez, yangın adaları ve bataklıklar üzerine beş kısa film sunuyor. 29 Temmuz’da Riar Rizaldi’nin “Monisme” adlı filmi (Endonezya’nın aktif yanardağı Merapi etrafında kurulu) eşlik ediyor. 12 Ağustos’ta deniz temaları üzerine bir film üçlüsü, 26 Ağustos’ta ise Mati Diop’un 2024 tarihli “Dahomey”i (Benin’in yağmalanmış hazinelerinin iade yolculuğunu izleyen film) programda yer alıyor.
Bu sinema programı, serginin tematik çerçevesini genişletiyor: kayıp, iade, sahiplenme ve tarihsel hakların yeniden müzakere edilmesi. Giardina Papa’nın adası, bu bağlamda hem somut hem de metaforik çalışıyor.
18 Temmuz: Sanatçı Konuşması
Sergi açılışının hemen ardından, 18 Temmuz Cumartesi, ICA bir sanatçı konuşması sunuyor. Elisa Giardina Papa, film akademisyeni Erika Balsom ile söyleşiyor; küratör Andrea-Nitsche-Krupp moderatörlük yapıyor. Bu konuşma, hem enstalasyonun üretim sürecini hem de sanatçının Akdeniz ve sömürgesel arşivle kurduğu ilişkiyi derinlemesine ele aldı.
Elisa Giardina Papa Kimdir?
İtalyan kökenli sanatçı, yıllardır dijital ekonomi, iş bölümü ve gözetim üzerine araştırmacı video pratikleriyle tanınıyor. Özellikle “C U Soon” (2017) ve “Technologies of Care” (2016–19) serisi, iş, teknoloji ve cinsiyet kesişimini inceleyen kapsamlı çalışmalardı. ICA sergisi ise sanatçının jeopolitik ve jeolojik zaman katmanlarına yaptığı ilk büyük girişim olma özelliği taşıyor.
Elisa Giardina Papa’nın ICA Sergisi Hakkında Sık Sorulan Sorular
- Sergi ne zaman görülebilir ve nerede?
“She Flickered In and Out of History” 17 Temmuz – 6 Eylül 2026 tarihleri arasında ICA (Institute of Contemporary Arts), The Mall, Londra’da açık.
- Sergiyle birlikte hangi etkinlikler var?
22 Temmuz’da Iggy Cortez’in kısa filmleri, 29 Temmuz’da Riar Rizaldi’nin “Monisme” filmi, 12 Ağustos’ta deniz temaları üzerine film üçlüsü, 26 Ağustos’ta Mati Diop’un “Dahomey”i.
- Ferdinandea/Graham Adası gerçek mi?
Evet. Ada 1831’de volkanik aktiviteyle Akdeniz’den yükseldi ve aynı yıl battı. Tunus ile Sicilya arasında kalan bu geçici parçanın üzerinde dört ülke egemenlik iddia etti. Günümüzde deniz yüzeyinin çok az altında bulunuyor ve tekrar yükselme riski tartışılıyor.
NO-26 Notu
ICA’nın yaz sezonu, her zaman mekânın alanına sığmayan sorularla dolu olur. Bu kez o soru basit ama rahatsız edici: bir yer, üzerinde hak iddia edilmeden de var olabilir mi? Giardina Papa’nın cevabı hem jeolojik hem siyasi, hem tarihin içinde hem de şimdide.
