Doksan yıllık bir ömür, yedi on yıla yayılan muazzam bir fotoğraf kariyeri ve Berlin’de ilk kez gerçekleşen kapsamlı bir retrospektif… Alman fotoğrafçılığının yaşayan en önemli çınarlarından Walter Schels, 90. yaşını C/O Berlin’de açılan görkemli bir sergiyle kutluyor. F.C. Gundlach Vakfı iş birliğiyle sanatçının arşivindeki binlerce baskı taranarak gün yüzüne çıkarılan 16° Fische, bizi Schels’in o çok iyi bilinen portrelerinin ötesine, fotoğrafın kimyasal sınırlarını zorlayan karanlık ve deneysel dünyasına davet ediyor. Sergi, bu yaz no-26 sanat rotasının en rafine duraklarından biri.
Walter Schels ismini duyduğumuzda zihnimizde genellikle belgesel ile sanatsal fotoğraf arasında kusursuzca salınan o siyah-beyaz portreler canlanır. Sanatçının 1980’lerden bu yana geliştirdiği, fazlalıklardan arındırılmış nötr fonlar önündeki insan kadrajları, izleyicide doğrudan ve sarsıcı bir etki bırakır. Ancak küratörlüğünü Sophia Greiff, Beate Lakotta, Sebastian Lux ve Franziska Mecklenburg’un üstlendiği bu retrospektif, Schels’in bugüne kadar neredeyse tamamen gizli kalmış ikinci kanalını, yani dönüştürücü ve deneysel pratiğini ilk kez gün ışığına çıkarıyor.
New York Sokaklarından Sürrealist Şehirlere
Sergi, Schels’in 1960’lar ve 70’lerde New York’ta geçirdiği döneme ait, daha önce hiç sergilenmemiş erken dönem işlerini odağına alıyor. Sanatçı bu dönemde geleneksel sokak fotoğrafçılığının dışına çıkarak, kentsel dokunun en sıradan ögelerinden biri olan rögar kapaklarının çok yakın plan detaylarını çekmiş ve işlevsel bir nesneyi bağımsız bir görsel dile dönüştürmüş.
Dahası, gökdelenlerin ve şehir siluetlerinin görüntülerini analog foto montaj, çift pozlama ve aşırı pozlama teknikleriyle yoğunlaştırarak, birey ile metropol arasındaki tekinsiz ilişkiyi kurcalayan sürreal kentsel manzaralar yaratmış. Efsanevi Empire State Building binasının 1968’deki çekimini 1976’da bir foto montaja dönüştürmesi, bu zamansız arayışın en net kanıtı.
Varoluşun Eşiğindeki Maskesiz Yüzler
C/O Berlin’deki 300’ü aşkın yapıt, Schels’in insan varoluşunun en uç ve kırılgan anlarına duyduğu o belgesel merakı da kapsamlı bir şekilde sunuyor. Sanatçının uzun soluklu araştırma ve portre serileri olan Blind, Noch mal leben ve trans; kimlik, algı, mevcudiyet ve hayati geçiş dönemlerini merkezine alıyor.
Yeni doğmuş bebeklerin ilk çığlığından yüz yaşını devirmiş asırlık çınarların çehresine, Dalai Lama ve Joseph Beuys gibi ikonik isimlerden sıradan insanlara, hayvanlara ve hatta bitkilere kadar her özneye aynı mesafeden yaklaşıyor. Karşısındaki canlıyı tüm maskelerinden arındırarak kadraja alan Schels, korunaklı olmayan saf bir ifadenin peşinden gidiyor.
Resme Evrilen Fotoğraf ve Kimyanın Simyası
Walter Schels için bir fotoğraf asla bitmiş bir ürün değildir; aksine ucu açık bir süreçtir. Dönüşüm, onun için hem içeriksel bir motif hem de sanatsal bir metottur. Sanatçı; overpainting, solarizasyon ve kolaj tekniklerini kullanarak fotoğrafın sınırlarını resimsel bir düzleme taşır.
Sanatçının güncel soyut çalışmalarında, foto-kimyasallarla ve bitki fragmanlarıyla doğrudan çalışarak fotoğraf sürecinin bizzat kendi maddeselliğini ve simyasını resmin öznesi haline getirdiğini görüyoruz.
Sergide, Schels’in yıllar içinde farklı tekniklerle tekrar tekrar işlediği orijinal el baskısı fotoğraflar ve süngerle geliştirilmiş büyük formatlı özel baskılar taktil bir seyir deneyimi sunuyor.
16° Fische: Sezgisel Bir Öz-Tanım
Sergiye adını veren 16° Fische, şairane bir öz-tanımlama. Sanatçının doğduğu an Güneş’in Balık burcunun 16. derecesinde konumlanmasına referans veriyor. Schels bu astrolojik yerleşimi; insanlara ve varoluşsal temalara duyduğu derin ilgiyi şekillendiren hassasiyet, sezgisellik ve yüksek empati gibi karakter özellikleriyle bağdaştırıyor.
1936 Landshut doğumlu olan, kariyeri boyunca World Press Photo ve Hansel Mieth gibi saygın ödüllere layık görülen ve 1990’dan beri Hamburg’daki eski bir fabrikada üretimini sürdüren Schels, izleyiciyi durup bakmaya ve görmeye zorluyor. Steidl tarafından yayımlanan özel bir kitabın da eşlik ettiği bu anıtsal retrospektif, Eylül başına kadar Berlin’de zamansız bir insanlık panoraması sunacak. Yolunuz düşerse, bu doksan yıllık gözlerin içine mutlaka bakın.
Tarih: 20 Haziran – 2 Eylül 2026
