Bir Sanatçının ve Aktivistin Sessiz Çığlığı: Wellcome Collection’da “Audrey Amiss: The Surviving Exhibitions”

Resim yapmayı bir tutku, kağıdı ve tuvali ise sistemin adaletsizliklerine karşı bir direniş alanına dönüştüren unutulmaz bir isim: Audrey Amiss (1933–2013). Sanatçının adanmışlıkla ürettiği devasa külliyatı ve psikiyatri sistemindeki olumsuz muamelelere karşı sesini yükselttiği mücadele dolu yaşamı, Londra’nın en etkileyici sağlık ve kültür mekânlarından Wellcome Collection’da ilk kez geniş kapsamlı bir müze sergisiyle taçlanıyor.

10 Temmuz 2026’da kapılarını açan ve 7 Şubat 2027 tarihine kadar ücretsiz olarak gezilebilecek olan “Audrey Amiss: The Surviving Exhibitions”, Amiss’in hem bir sanatçı hem de tutkulu bir aktivist olarak bıraktığı izleri gözler önüne seriyor.

Yarım Kalan Eğitimin Ardından Gelen 50 Bin Sayfalık Tutku

Sunderland doğumlu olan Audrey Amiss, 1950’lerde prestijli Royal Academy of Arts’ta eğitim alma hakkı kazanır. Ancak geçirdiği ağır bir ruh sağlığı krizi ve ardından gördüğü psikiyatrik tedavi nedeniyle son yılını tamamlayamaz. Hayatı boyunca memuriyet mesleğini sürdürürken bir yandan da aralıksız bir şekilde üretmeye, sergiler açmaya ve resim satmaya devam eder. Ancak ürettiği eserlerin gerçek büyüklüğü, 2014 yılında devasa arşivinin Wellcome Collection’a bağışlanmasıyla ortaya çıkar.

Yaklaşık 50.000 taslak defteri sayfasını çizimler, suluboyalar, fotoğraflar ve kâğıda kazınmış sert kalem izleriyle dolduran Amiss’in sanatı, “gerçekçilikten” ve etrafındaki dünyayı olduğu gibi resmetmekten beslenir. Bu sergi, Amiss’in geçmişte bizzat düzenlediği veya kamuoyuna sunmayı hedeflediği üç solo sergisini tarihsel arşiv belgeleri doğrultusunda yeniden kurgulamaya odaklanıyor.

Sergide Öne Çıkan Başyapıtlar ve Aktivizm İzleri

Mekâna adım attığınız an, Amiss’in ilk sergilediği eserlerden biri olan ve 1958 Royal Academy Yaz Sergisi’nde yer alan ‘Orchestra’ çalışması sizi karşılıyor. Sergi kurgusu boyunca öne çıkan önemli ayrıntılar ise şöyle:

• Çift Taraflı Çerçeveler ve Yaratıcı Çözümler: 1989’daki ‘Drawings and Watercolours from the 1960s’ sergisinde Amiss, taslak defteri sayfalarının her iki tarafı da görülebilsin diye çerçevenin arka tahtasını çıkarıp beyaz bantlarla özel bir sunum tekniği geliştirmiş. Sergi bu özgün sunum stilini birebir koruyor.
• Aktivizm ve Protesto İşaretleri: Amiss, kamuoyunda tepki çeken Ruh Sağlığı Yasa Tasarısı’na karşı protestolarda elinde taşıdığı el yapımı “graffiti” sloganları ve pankartlarıyla ruh sağlığı hakları hareketinin tam merkezinde yer almış. Sergide bu protestolardan dev fotoğraflar ve videolar yer alıyor.
• Kilitli Koğuştan Çizimler: Sanatçının 2002 yılında kilitli bir psikiyatri koğuşunda tutulurken yaptığı çizimlerden oluşan ‘Drawings from a Locked Ward’ serisi, sistemdeki hastaların yaşadığı zorlu deneyimlere dikkat çekmeyi amaçlıyor.
• Gezi Fotoğrafları ve Karşılaştırmalar: 1970 ve 80’lerde Brezilya, Mısır, Hindistan, Nepal ve Rusya gibi pek çok ülkeyi gezen Amiss’in Hong Kong ve Malaga’da çektiği yan yana sergilenen fotoğraf serileri de yeniden canlandırılıyor.

Wellcome Collection’ın engelsiz erişim imkânlarıyla sunulan ve sesli betimlemelerden BSL (Britanya İşaret Dili) turlarına kadar kapsayıcı bir dille kurgulanan bu sergi, bir sanatçının zihnini, sanatını bir hak arayışına dönüştürme gücünü keşfetmek isteyen herkes için kaçırılmayacak bir fırsat.