Her 1 Ocak, pek çok sanat eserinin telif hakkının sona ererek kamu malı haline gelmesi nedeniyle Kamu Malı Günü olarak bilinir. Telif hakkı biten eserler herkes tarafından hiçbir bir amaçla herhangi bir ücret ödemeden okunabilir, paylaşılabilir ve yeniden kullanılır hale getirilebilir. 2025’te buna, 1929’da Amerika’da yayınlanan eserler ve “ömür boyu artı 70 yıl” telif hakkı süresi olan ülkelerdekiler de dahil olmak üzere 1954’te hayatını kaybeden sanatçıların eserleri bu mevzuata uygundur. Bu sene de listede dünyaca ünlü kitaplar, Oscar ödüllü filmler ve önemli sanatçıların resimleri meraklılarını bekliyor.
Matisse, Derain, Woolf, Hemingway…
Sanat dünyasında kamusal alan kapsamına giren en mühim eserler 1954’te ölen Henri Matisse’e ve Fauvizm’in kurucu ortaklarından biri olarak kabul edilen Fransız sanatçı André Derain’e ait. Kitaplarda ise uzun süredir “klasik” olarak kabul edilen bazı eserler kamuya ait oluyor. Bu da, artık herkesin yazarların vasisine danışmadan kitabı tekrar basabildiği pek çok yeni baskıyı okuyabileceğimiz anlamına geliyor. Bunlar arasında Virginia Woolf’un “Kendine Ait Bir Oda” adlı denemesi, Ernest Hemingway’in “Silahlara Veda” adlı kitabı ve zombi kavramını ilk ortaya atan kitap olarak bilinen William Seabrook’un “Sihirli Ada” isimli kitabı yer alıyor.
İlk sesli filmler kamu malı oluyor
Sinema dünyasında dönüm noktası olarak sayılan 1929 yılına ait Marx Kardeşler’in ilk filmi “The Cocoanuts”, “En İyi Film” dalında Akademi Ödülü’nün sahibi olan ilk sesli film ve ikinci film olan “The Broadway Melody”, yönetmen John Ford’un ilk sesli filmi “The Black Watch” ve Cecil B. DeMille’in ilk sesli filmi “Dynamite” bulunuyor.
