Sonbahar Işıkları Altında Sahneler: Yeni Sezonun Öne Çıkan 12 Tiyatro Oyunu

Sonbaharın gelişiyle birlikte İstanbul tiyatro takvimi yeniden hız kazanıyor. Mehmet Birkiye’nin küratörlüğündeki 30. İstanbul Tiyatro Festivali seçkisinden bağımsız ve özel tiyatroların prömiyerlerine uzanan yeni sezon haritasında; hafıza, bellek, varoluş ve hesaplaşma temaları ön plana çıkıyor.

1. Sanatçısı Belirsiz: İvi Buradaydı

Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun öğrencisi, 10’lar Grubu’nun kurucu üyelerinden Rum ressam İvi Stangali’nin 1964’teki zorunlu sürgünle yarım kalan hikâyesi sahneye taşınıyor. Müze envanterlerinde adı “sanatçısı belirsiz” ibaresiyle teğet geçilen İvi’nin izini süren oyun, Çiğdem Erdöl tarafından kaleme alındı. Zeynep Özden ve Elif Sözer’in yönettiği yapımda Tilbe Saran, Fulya Peker ve Çağdaş Ekin Şişman, İvi’nin farklı yaş dönemlerini ve kırılma noktalarını eşzamanlı bir anlatıyla canlandırıyor.

• Tarih & Mekân: 3-4 Kasım (Arter Karbon), 17 Kasım (Bakırköy Leyla Gencer Opera ve Sanat Merkezi)

2. Changes

Maja Zade’nin kaleme aldığı ve ilk kez Berlin Schaubühne’de Thomas Ostermeier rejisiyle sahnelenen Changes, iki insanın 20 yılı aşan ilişkisindeki kırılma anlarına odaklanıyor. Sıradan bir sabah kahvaltısıyla açılan oyunda, karakterlerin gün boyu yaşadığı savrulmalar ve akşam eve döndüklerinde dönüştükleri kişiler gözler önüne seriliyor. Sadece iki oyuncunun 23 ayrı karaktere hayat verdiği yapım, yüksek temposu ve fiziksel kondisyon isteyen yapısıyla dikkat çekiyor.

• Tarih & Mekân: Festival programı kapsamında ve sezon boyunca bağımsız sahnelerde.

3. Çatıya Tıklatma

Filistinli yazar ve oyuncu Khawla Ibraheem’in kaleme aldığı solo oyun, ismini İsrail ordusunun bombardıman öncesinde binaların çatısına bıraktığı “uyarı” mühimmatından alıyor. Beş dakikalık tahliye süresinde oğlunu hayatta tutabilmek için kaçış provaları yapan Meryem’in hikâyesini merkezine alan metinde Nihal Yalçın sahne alıyor. Ali Haydar Çataltepe’nin yönettiği, çevirisini Arya Akkutlu’nun üstlendiği yapım; trajedi ile kara mizah arasındaki gerilimi diri tutuyor (+16).

• Tarih & Mekân: 5-6 Ekim (Moda Sahnesi)

4. Elizabeth Costello

J. M. Coetzee’nin Romancının Romanı adıyla Türkçe yayımlanan eserinden Saim Güveloğlu tarafından sahneye uyarlanan yapım, yaşlı yazar Elizabeth Costello’nun ahlak, hayvan hakları, türcülük ve entelektüel sorumluluk üzerine yaptığı içsel sorgulamaları bir araya getiriyor. Nagihan Gürkan’ın dramaturgisini üstlendiği oyunda Tansu Biçer’e Tülin Özen, Defne Koldaş ve Sezer Arıçay eşlik ediyor.

• Tarih & Mekân: 4-5 Kasım (Paribu Art), ardından sezon boyunca aynı sahnede.

5. Anna K.

Prima Facie’nin yazarı Suzie Miller, Tolstoy’un Anna Karenina’sını çağdaş medya dünyasına taşıyor. Kariyerinin zirvesinde bir TV habercisi olan Anna’nın sevgisiz evliliğini sonlandırıp kendi arzularının peşinden gitmesiyle başlayan dijital linç dalgası, haber yapan bir kadının nasıl haber malzemesine dönüştüğünü gösteriyor. Nagihan Gürkan’ın yönetip oynadığı oyunda Özlem Öçalmaz, İbrahim Arıcı ve Ceren Köse yer alıyor.

• Tarih & Mekân: 18-19 Kasım (Cloud 34, Bomonti Hilton), ardından her pazar aynı mekânda.

6. Dorian Gray’in Portresi

30. İstanbul Tiyatro Festivali’nin kapanış oyunu olan yapım, Oscar Wilde’ın ölümsüz eserini Mehmet Birkiye rejisi ve Kerem Kurdoğlu uyarlamasıyla sahneye taşıyor. Salih Bademci, Engin Hepileri ve Yiğit Sertdemir’in başrolleri üstlendiği 90 dakikalık tek perdelik oyunda, koro kullanımıyla gençlik, güzellik ve ahlaki çürüme kavramları yeniden sorgulanıyor.

• Tarih & Mekân: 3 Aralık Prömiyer (Zorlu PSM Turkcell Platinum Sahnesi)

7. Günah Koleksiyoncusu

YoYo Tiyatro üretimi olan oyunu Elif Baş İyibozkurt yazıp yönetti. İnsanların en karanlık sırlarını paylaştığı anonim bir dijital platformun kurucusu Riley ile onun gizemli kimliğini çözmeye çalışan menajeri Alex arasındaki gerilimi konu alan yapım; adalet, bağışlanma ve dijital hafıza kavramlarını tartışmaya açıyor. Kadroda Cem Burçin Bengisu, Selena Demirli ve Tuğçe Tanış yer alıyor.

• Tarih & Mekân: 23 Ekim Prömiyer (Koma Sahnesi)

8. Maceracı Annelerin Savunması Adına

Simon Marshall’ın İngiliz dağcı Alison Hargreaves’in yaşamından esinlenerek yazdığı metni Sarp Doğa Çelik Türkçeye çevirip yönetti. Dağcılıkla geçen bir çocukluğun ardından anneleri bir keşif gezisinde kaybolan iki kardeşin —güvenliği seçen Theo ile riski seçen Nancy’nin— yol ayrımlarını anlatan oyunda Fatma Zehra Durgut ve Sezer Arıçay oynuyor; dış seste ise Tülin Özen yer alıyor.

• Tarih & Mekân: Sezon boyunca Bahçe Galata

9. Ermiş

Halil Cibran’ın klasik eseri, Tiyatro Jüt tarafından geleneksel meddah anlatıcılığı ile çağdaş sahne imkânlarını birleştiren tek kişilik bir performansa dönüştürüldü. Edip Tepeli’nin hem yönettiği hem de bir baston ve şal yardımıyla 30 ayrı karaktere hayat verdiği oyunda; aşk, evlilik, keder ve özgürlük kavramları 18 sütunluk mistik bir atmosferde tartışılıyor.

• Tarih & Mekân: 9 Ekim (House of Performance), 27 Ekim (Moda Sahnesi)

10. İntihar Dükkânı

Jean Teulé’nin kara mizah romanından Ersin Yaşar tarafından sahneye uyarlanan oyunda, herkesin umutsuzluğa kapıldığı bir şehirde intihar gereçleri satan Tuvache ailesinin düzeni, neşeli en küçük oğullarının doğumuyla altüst oluyor. Elif Mandan, Ertuğrul Gümrükçüoğlu, Özge Ünal ve Erdi Güçlü’nün de aralarında bulunduğu geniş bir kadroyla sahnelenen yapım, umudun bile yıkıcı olabileceği bir dünyayı gösteriyor.

• Tarih & Mekân: Sezon boyunca DasDas Sahne

11. Tutulmamış Yaslar

Porte Tiyatro yapımı olan 65 dakikalık tek perdelik metin, çocuklukta aile içinde yaşanan istismarın yetişkinlik yıllarındaki ağır yükünü iki kardeşin karşılaşması üzerinden ele alıyor. Onur Asil Ocak’ın yazıp Mısra Tüfek ile birlikte oynadığı, Sena Nihan Erdem’in yönettiği oyun; hatırlamak, susmak ve unutmak arasındaki ince çizgide yürüyor (+18).

• Tarih & Mekân: 1 Ekim Prömiyer (Pax Sahne); 7, 17, 26 Ekim (Koma Sahnesi)

12. Aksak Deliryum

GalataPerform’un kurucusu Yeşim Özsoy’un yazıp yönettiği oyun, kadim tufan mitlerinden beslenen çağdaş bir kıyamet anlatısı sunuyor. Etiler’de bir kafede başlayan ve gündelik hayatın ritmine sızan felaket işaretlerini takip eden oyunda Nuh, İbrahim, Meryem gibi mitolojik figürler günümüz İstanbul’unda kesişiyor. Batur Belirdi, Elif Temuçin ve Evrim Doğan’ın rol aldığı yapımın özgün ses tasarımı Murat Ertel imzası taşıyor.

• Tarih & Mekân: 24-25 Kasım (Alan Kadıköy)

Sezonun Oyun Takvimi

• 1 Ekim: Tutulmamış Yaslar (Pax Sahne Prömiyer)
• 5 – 6 Ekim: Çatıya Tıklatma (Moda Sahnesi)
• 7, 17, 26 Ekim: Tutulmamış Yaslar (Koma Sahnesi)
• 9 & 27 Ekim: Ermiş (House of Performance & Moda Sahnesi)
• 23 Ekim: Günah Koleksiyoncusu (Koma Sahnesi Prömiyer)
• 3 – 4 & 17 Kasım: Sanatçısı Belirsiz: İvi Buradaydı (Arter Karbon & Bakırköy LGM)
• 4 – 5 Kasım: Elizabeth Costello (Paribu Art)
• 18 – 19 Kasım: Anna K. (Cloud 34, Bomonti Hilton)
• 24 – 25 Kasım: Aksak Deliryum (Alan Kadıköy)
• 3 Aralık: Dorian Gray’in Portresi (Zorlu PSM Turkcell Platinum Sahnesi)
• Sezon Boyunca: Maceracı Annelerin Savunması Adına (Bahçe Galata), İntihar Dükkânı (DasDas)