Sanat rotamızda bu kez galerilerin yeni sergilerinden çıkıp, insanlık tarihine damga vurmuş, klasik dediğimiz o devasa eserlere bakıyoruz. 23 tablo dedik ama dürüst olalım, bu listeyi 100’e tamamlasak bile eksik hissederdik.
İşte Rönesans’ın gizeminden modernizmin parçalanmış gerçekliğine kadar sanat tarihini özetleyen o meşhur kareler:
1. Mona Lisa – Leonardo Da Vinci (1503–19)
Da Vinci’nin o meşhur gizemli gülümsemesi ve atmosferik perspektif ustalığı.
2. İnci Küpeli Kız – Johannes Vermeer (1665)
“Tronie” türünün en güzel örneği olan bu eser, bakışlarıyla adeta izleyiciyle bağ kurar.
3. Yıldızlı Gece – Vincent van Gogh (1889)
Sanatçının akıl hastanesindeyken dışarıdaki gökyüzüne bakarak değil, hayal gücüyle resmettiği fırtınalı ruh hali.
4. Öpücük – Gustav Klimt (1907–1908)
Bizans mozaiklerinden ilham alan altın varaklı, sembolizm yüklü bir aşk tasviri.
5. Venüs’ün Doğuşu – Sandro Botticelli (1484–1486)
Antik çağdan sonraki ilk tam boy, dini olmayan çıplak kadın figürü.
6. Whistler’ın Annesi – James Abbott McNeill Whistler (1871)
Asıl adı “Gri ve Siyah Düzenleme No. 1” olan bu eser, anneliğin sembolü haline gelmiştir.
7. Arnolfini’nin Portresi – Jan van Eyck (1434)
Yağlı boya ile yapılmış ilk önemli eserlerden biri ve perspektifin en erken kullanım örneklerindendir.
8. Dünyevi Zevkler Bahçesi – Hieronymus Bosch (1503–1515)
Cennet ve Cehennem arasındaki sürreal, rüya benzeri ve sembol dolu o meşhur triptik.
9. La Grande Jatte Adası’nda Bir Pazar Öğleden Sonrası – Georges Seurat (1884–1886)
Noktacılık (Puantilizm) tekniğinin başyapıtı; binlerce küçük noktanın birleşimiyle oluşan devasa bir sahne.
10. Avignonlu Kızlar – Pablo Picasso (1907)
Modern sanatın başlangıcı kabul edilen, kübizmin habercisi devrimci eser.
11. Hasatçılar – Pieter Bruegel (1565)
Sıradan insanın günlük yaşamını manzaranın merkezine alan, dini olmayan nadir Rönesans eserlerinden.
12. Kırda Öğle Yemeği – Édouard Manet (1863)
Giyinik erkeklerin yanındaki çıplak kadın figürüyle o dönem büyük bir skandala yol açmıştır.
Nerede Görülür: Musée d’Orsay, Paris
Değeri: On milyonlarca dolar (Manet’nin en pahalı eseri $65$ milyon dolara satılmıştı).
13. Kırmızı, Mavi ve Sarı ile Kompozisyon – Piet Mondrian (1930)
Minimalizmin öncüsü; formu, rengi ve çizgiyi en temel haline (ana renklere) indirgeyen küçük ama etkili bir eser.
14. Las Meninas (Nedimeler) – Diego Velázquez (1656)
İzleyiciyi resmin içine çeken, ayna oyunlarıyla dolu, “görmek” üzerine kurgulanmış bir bilmece.
15. Guernica – Pablo Picasso (1937)
Savaşın vahşetini anlatan, faşizme karşı yapılmış en güçlü sanatsal çığlıklardan biri.
16. Çıplak Maja – Francisco Goya (1797–1800)
Bedeninden utanmayan kadın figürüyle İspanyol Engizisyonu’nu öfkelendiren cesur eser.
17. Büyük Odalık – Jean Auguste Dominique Ingres (1814)
Anatomik olarak yanlış (vücudu bilerek uzatılmış) olan bu figür, romantizme geçişin en estetik örneklerindendir.
18. Halka Yol Gösteren Özgürlük – Eugène Delacroix (1830)
1830 Fransız Devrimi’nin sembolü; Özgürlük’ün bir kadın kılığında barikatları aşışı.
19. İzlenim: Gündoğumu – Claude Monet (1874)
İzlenimcilik (Empresyonizm) akımına adını veren, ışık ve rengin anlık oyununu yakalayan tablo.
20. Sis Denizi Üzerinde Amaçsızca Gezen Adam – Caspar David Friedrich (1819)
Romantizmin zirvesi; doğanın ihtişamı karşısında insanın küçüklüğünü ve hayranlığını hissettirir.
21. Medusa’nın Salı – Théodore Géricault (1818–1819)
Gerçek bir deniz kazasının ardından hayatta kalmaya çalışan insanların dramını anlatan devasa kanvas.
22. Gece Kuşları (Nighthawks) – Edward Hopper (1942)
Modern şehir yaşamındaki yalnızlık ve yabancılaşmanın en ikonik tasviri.
Nerede Görülür: Art Institute of Chicago
Değeri: 1942’de $3,000$ dolara satılmıştı; bugün yaklaşık $50,000$ dolar (güncel değeri milyonlarla ölçülebilir).
23. Merdivenden İnen Çıplak, No: 2 – Marcel Duchamp (1912)
Kübizm ve fütürizmin karışımı; hareketin zaman ve mekan içindeki kaydını gösteren avangard çalışma.
Hangi Tablo “Paha Biçilemez”?
Listedeki ilginç detaylardan biri, bu tabloların değeri. Bazıları açık artırmada 100-200 milyon dolar gibi rakamlara satılırken Yıldızlı Gece gibi, Mona Lisa, Arnolfini’nin Portresi ve Las Meninas gibi eserler paha biçilemez olarak kabul ediliyor; yani hiçbir devlet onları satmaya cesaret bile edemez.