Heykel dünyasında alçı, çoğunlukla bronz veya mermere giden yolda unutulmaya mahkûm geçici bir taslak, renksiz bir kalıp kabul edilir. Fransız-Alman heykeltıraş, ressam ve şair Jean (Hans) Arp içinse durum bambaşkaydı. Leeds Art Gallery’de 4 Ekim 2026’ya kadar sürecek olan “Arp: The Plasters”, tam da bu kırılgan ve pürüzsüz malzemenin modern sanatın kaderini nasıl değiştirdiğini gözler önüne seriyor. Işığın organik kavisler üzerinde süzüldüğü bu lekesiz beyaz kütlelerin yarattığı atmosferi yerinde solumak, modern heykelin doğuş anına doğrudan tanıklık etmek gibi.
Stiftung Arp’ın Leeds Museums and Galleries ile The Hepworth Wakefield’a yaptığı cömert hibe sayesinde biçimlenen sergi, Arp’ın 1930’lu yılların başından itibaren alçıya yüklediği çok katmanlı anlamları merkeze alıyor. Arp için alçı; döküm aşamasının ötesinde, atölye masasında her an yeniden kesilip yontulabilen, organik bir biçimde büyüyen ve başlı başına sergilenen canlı bir ham maddeydi.
1930’larda Arp’ın Fransa, Meudon’daki atölyesini ziyaret eden Barbara Hepworth ve Henry Moore gibi dönemin genç isimleri, o günlerde henüz ivme kazanan bu form anlayışından derinden etkilendi. Hepworth’ün daha sonra “Arp’ın heykellerindeki şiirsel fikre duyduğum hayranlık” sözleriyle tarif edeceği o büyülü atmosfer, bugün galerinin yüksek tavanlı salonlarında adeta yeniden canlanıyor. 1937’de New York MoMA’ya satılan ilk alçılardan Arp’ın ölümünün ardından eşi Marguerite Arp-Hagenbach’ın dünya müzelerine dağıttığı mirasa uzanan bu seçki, malzemenin mütevazı doğasındaki heybeti açığa çıkarıyor.
Sergi, Arp’ın ikonik işlerini Alexander Calder, Paule Vézelay ve Hepworth gibi çağdaşlarının yapıtlarıyla yan yana getirerek dönemin biçimsel arayışlarını çok sesli bir diyaloğa dönüştürüyor. Dokunsal hissi yüksek, formların sessizce konuştuğu bu sergiyi kaçırmadan deneyimlemek için sabırsızlanıyoruz.
