Bozkırın Mimari Hafızası: The Whitworth’ta Gulnur Mukazhanova ve Dev Keçe Enstalasyonu

The Whitworth, Manchester • 20 Kasım 2026 – 2 Mayıs 2027 (Gelecek Sergi)

Tekstil arşivindeki küçücük bir kumaş parçasından yola çıkarak, koca bir göçebe coğrafyasının mekânsal hafızasını inşa etmek mümkün mü? Manchester’daki The Whitworth galerisi, önümüzdeki sonbaharda kapılarını açacağı “The Manifold of Memory: Detail Within Detail” başlıklı ilk Bagri Komisyonu sergisiyle bu sorunun peşine düşüyor. Kazakistan doğumlu sanatçı Gulnur Mukazhanova, izleyiciyi alışılageldik galeri düzeninin dışına çıkararak Orta Asya bozkırlarının göçebe kültürüne ve malzemenin politik geçmişine odaklanan sürükleyici bir çevre enstalasyonunun içine çekmeye hazırlanıyor.

Mukazhanova’nın Birleşik Krallık’taki bu ilk müze sergisinin merkezinde, Whitworth arşivinden ilhamla üretilen devasa bir keçe yerleştirmesi bulunuyor. Göçebe topluluklar için keçe, sadece bir tekstil malzemesi ya da zanaat ürünü değildir; o hem bir ev, hem doğaya karşı bir zırh hem de kozmolojik bir semboldür. Yüzyıllar boyunca aileleri barındıran, eşyaları koruyan ve manzaralar arasında taşınan bu malzeme, Mukazhanova’nın elinde yumuşak, heykelsi ve izleyici mekânda hareket ettikçe formu değişen yaşayan bir organizmaya dönüşüyor.

Enstalasyonun içine adım atıldığında, dokuların dalgalanışı ve renklerin geçişi, izleyiciye görme duyusunun ötesinde, dokunsal bir mekân deneyimi sunuyor. Formların geçmişten geleceğe doğru organik bir biçimde büyüdüğü hissini veren bu çalışma, Whitworth ve Bagri Vakfı’nın Manchester’a güçlü uluslararası sesler getirmeyi amaçlayan yeni işbirliğinin ilk meyvesi. Mukazhanova, tekstilin ve geleneksel malzemenin çağdaş heykel sanatında nasıl radikal bir anlatım aracına dönüşebileceğini gösterirken, malzemeyi kendi kültürel ve felsefi kökleriyle yeniden yorumluyor.

Bagri Commission 2026, geleneksel zanaatların ve kültürel mirasın modern sanat pratikleri içinde nostaljik birer öge olmaktan çıkıp, nasıl canlı birer sorgulama aracına dönüşebileceğini kanıtlıyor. Mukazhanova’nın devasa keçe dünyası, izleyiciyi nesnelerin yüzeyindeki detayları fark etmeye ve malzemenin taşıdığı tarihsel katmanlarla doğrudan yüzleşmeye çağırıyor. Gelecek sonbaharda Manchester’da deneyimlenebilecek olan bu sergi, her gün yanından geçtiğimiz dokuların ve nesnelerin aslında ne kadar derin bir toplumsal hafıza barındırdığını bir kez daha gösterecek.