Londra’daki Alice Amati galeri mekânı, 5 Haziran – 11 Temmuz 2026 tarihleri arasında Polonyalı sanatçı Rafał Topolewski’nin “Dusk” (Alacakaranlık) başlıklı ikinci kişisel sergisine ev sahipliği yapıyor. Lizbon’da yaşayan sanatçı, bu yeni serisiyle izleyiciyi rasyonel zihnin bittiği, uyanıklık ile uyku arasındaki o tekinsiz geçiş koridoruna, yani hipnagogia evrenine çekiyor. Sergi, isminden itibaren gün batımının o ne karanlık ne aydınlık olan muğlak anını fiziksel birer tuval deneyimine dönüştürerek dilin ve bilincin ötesindeki bir alacakaranlık kuşağını araştırıyor.
Rafał Topolewski’nin (d. 1983, Grudziądz, Polonya) pratiği, uyanızlıktan uykuya geçiş sırasında meydana gelen, yarı halüsinasyonel bir alan olan hipnagogiayı aktarmak etrafında dönüyor. Bu durum, doğası gereği kavranamaz ve insan ancak bir tanıma davet etmeyi umabilir. Bu nedenle, içeriğini ifade etmeye yönelik herhangi bir çaba, bilinci kaçınılmaz olarak “güvenilmez bir anlatıcıya” dönüştürüyor. Benzer şekilde, gerçeklik ile rüya, farkındalık ile farkındasızlık, tanıma ile kafa karışıklığı arasındaki kaygan konumu tasvir etmek de zorlu bir görev olmalı. Zihnimizin boşluğunda buharlaşmaya devam eden fikirleri ve vizyonları tutmaya çalışmak sinir bozucu olmalı. Ancak resmin doğrudan duygusal ve duyusal rezonansı, bu keşifte gerçek avantajlar sunuyor. Kelimelere dökmeye veya duyguyu bilgiyle değiştirmeye yönelik herhangi bir çaba çok didaktik ve sözde kesin hissettirirken, görseller ve nasıl yaratıldıkları farklı bir noktaya değiniyor. Rengin uğultusu, işaret yapmanın enerjisi ve kompozisyonel gerilim, bu tür fenomenlerin meydana geldiği bilişsel öncesi bir seviyede doğrudan etki ediyor.
Polonyalı, Lizbon merkezli sanatçı, her yeni tablo veya çizimle daha da güçlenen ve daha alakalı hale gelen bir eser bütünü oluşturuyor. Topolewski, zamanla, neyi boyadığına ve nasıl boyadığına aynı önemi veren kendine özgü bir süreç geliştirmiş. Başka bir deyişle, içerik veya konu, teknik yaklaşım, materyal kullanımı ve boyanın işlenişi kadar önemli. Bu nedenle, fikirleri taşıyan görsellere odaklanmak yerine, görüntünün, atmosferinin ve çevresindeki duyguların nasıl boyandığıyla da ilgileniyor.
“Resim fiziksel bir nesnedir ve bağlamı veya kavramının ötesinde çok fazla tartışma vardır”
diyen sanatçı, yüzeylere, palete ve uygulamaya doğrudan atıfta bulunuyor. Gesso’lu ve “kirli” sarı astarlı keten üzerine canlı kırmızı veya yeşil kalemle ilk işaretlerle başlayarak, Topolewski, cilalı bir nihai çözüme kıyasla sürecin ham canlılığını kararlılıkla tercih ediyor. Farkındalığın, uykuya dalarken (veya dalmazken) rüya gibi bir duruma yol açmasının ikiliğiyle ilham alan tüm süreç, gerilimden besleniyor ve belirsizliği koruyor. İnce, kuru yağların işaretleri ve jestleri, neredeyse zanaatkar bir şekilde, çoğunlukla samimi bir ölçekte çalışılarak özenle eklenip çıkarılıyor. Bu tür bir uygulama, paslı, sepya tonlarına batırılmış, kırılgan, ufalanan yüzeyler ortaya çıkarıyor.
Peacock II, Mariana, Knots ve Dusk gibi eserler, Topolewski’nin bu eşsiz sanatsal yaklaşımının somut örnekleri. Her bir eser, izleyiciyi kendi iç dünyasının derinliklerine, rüya ile gerçeklik arasındaki o ince perdeye doğru bir yolculuğa çıkarıyor. Bu sergi, bize sadece bir sanatçının eserlerini değil, aynı zamanda bilinçaltının o gizemli ve büyüleyici dünyasını da keşfetme fırsatı sunuyor. Belki de Dusk sergisinden ayrılırken, kendi hipnagogik anlarımıza daha farklı bir gözle bakacak, o anlarda beliren imgelerin ne kadar değerli olabileceğini fark edeceğiz. Sanatla kalın, bilinçaltınızın fısıltılarına kulak verin!
