Ahmet Güneştekin, Venedik’in o yüzyıllık sularıyla yıkanmış tarihi Palazzo Gradenigo binasında bizi kelimelerin bittiği, ancak hafızanın avaz avaz bağırdığı bir eşiğe davet ediyor: “Sessizlik” (Silence/Silenzio). Sergio Risaliti’nin küratörlüğünde ve Yıldız Holding’in desteğiyle kapılarını açan bu sergi, alışıldık bir sanat şöleninin çok ötesinde, geçmişin karanlık odalarıyla yüzleşen hüzünlü ve mağrur bir tanıklık alanı sunuyor. Güneştekin için sessizlik, bir kenara çekilip susmak değil; aksine, gürültüyle boğulmuş bir dünyada hakikatin sesini duyurabilmek için seçilmiş en keskin, en dirençli duruş.
Sızlayan Yaralar ve Kadim Masallar
Bu sessizliğin arkasında, sanatçının kendi hayatından süzülüp gelen derin yaralar yatıyor. Güneştekin’in çocukluğu, ana dilinin susturulduğu o ilk travmayla başlıyor.
“Ağacı kökünden kesersiniz ama kökleri toprağın altında kalır ve tekrar fidan verir”
derken tam olarak bu dirençten bahsediyor. Batman’ın sokaklarında yürürken bir çatapat sesiyle yanına yığılan çocukluk arkadaşı Faysal’ın acısı, o an duran zaman ve birbirine çarpan sokak gerçeklikleri, onun hafızasında silinmez izler bırakmış. İşte bu yüzden onun gözünde hafıza, sadece geçmişi hatırlamak değil; o karanlıkta aradığımız izlerin arasındaki derin ve sessiz boşluklardır. Sanatçı, tıpkı kuşların dilini arayan kadim şair Feqiyê Teyran gibi, dilsiz bırakılmışların sesinin peşine düşüyor.
Eserlerin Ruhuna Dokunmak: İşçiler, Maskeler ve Kapılar
Sarayın hem içine hem dışına yayılan sergi, 11 büyük boy bronz heykel ve 11 karma teknik eserle bizi sarsıyor. Kapıdan girdiğiniz an sizi karşılayan, parmağını dudağına götürmüş o devasa bronz otoportre heykeli, izleyiciyi sükûnete ve tefekküre davet ediyor. Bu heykellerin ve arkasındaki sessizliğin en asil ilham kaynaklarından biri de binayı gece gündüz restore eden işçilerin sessiz emeğidir. Güneştekin, bu emeği 1936’da Nazi selamı vermeyi reddeden efsanevi işçi August Landmesser’ın o dik ve sessiz duruşuyla bağdaştırarak ölümsüzleştiriyor.
Sanatçının ‘Sessiz Zarafet’ adını taşıyan ilk açık hava heykelinde kendi kızı Kardelen’i model alması, işin içine kişisel ve ailevi bir sıcaklık katıyor. Bronz figürlerin ellerinde tuttukları balıklar ve kuru kafalar fanilik ile yaşam döngüsünün iç içeliğini simgelerken; yüzlerdeki ifadesiz, pürüzsüz maskeler ise kimliksizleştirilmiş, tarihi silinmiş toplulukların sessiz çehrelerine dönüşüyor.
Sergideki asırlık kapılar ise adeta geçmişin ve yaşanmışlıkların çivileriyle dövülmüş birer eşik. Anadolu’dan sökülüp getirilen bu kapılar, sadece ahşap ve metal parçaları değil; unutmakla hatırlamak arasındaki o ince sınır çizgisini temsil eden birer zaman tüneli.
Serginin Zihinsel Coğrafyası
Mandragora Yayınevi tarafından basılan sergi kataloğu, bu sessizliği derinlikli bir felsefe süzgecinden geçiriyor. Katalogda yer alan metinler, serginin ruhunu ve kuramsal yapısını tamamlıyor:
-
Sergio Risaliti, sanatın kadim mitler ve tarih ekseninde nasıl bir tanıklık gücüne ulaştığını anlatıyor.
-
Valentino Catricalà, Troya gibi bin yıllık mitlerin aslında bugünün politik ve toplumsal krizleriyle nasıl doğrudan çarpıştığını gözler önüne seriyor.
-
Hasan Mert Kaya, “kapı formu” üzerinden hatırlamanın coğrafyasını, bu geçiş alanlarının insan ruhundaki karşılığını inceliyor.
-
Santa Nastro, kullanılan malzemelerin sembolik dilini ve bu üretimin çağdaş sanat ekosistemindeki felsefi yerini sorguluyor.
Sessizliğin Sesi Olarak Sanat
Güneştekin Vakfı’nın Venedik’teki bu yeni yuvası, sadece bir sergi salonu değil, gelecekte özellikle genç ve dezavantajlı sanatçılara kucak açacak yaşayan bir kültür köprüsü. Venedik’in kalbinde yükselen bu çığlık bize şunu fısıldıyor: Bazı hikâyeler okunmaz, yaşanır. Ahmet Güneştekin, sessizliği bir yokluk değil, hakikatin en dürüst ve en çıplak hali olarak önümüze koyuyor.
