Taşralılar kelimesi, özellikle sanat dünyasının o kibirli, merkezcil sözlüğünde her zaman biraz küçümseyici, biraz da dışlayıcı bir tona sahiptir. Başkentin ya da metropolün şımarık terminolojisinde periferiye itilmiş, o büyük ve parlak sahnenin ışığından uzak kalmış her şeyi temsil eder. Robin Stretz’in son sergisine Provincials adını vermesi, ilk bakışta masum bir coğrafi saptama gibi dursa da; aslında o steril galeri duvarlarının ardında çok daha derin, politik bir itirazı barındırıyor.
Bugün sanat dünyasının o acımasız ve seçkinci ekosisteminde merkez ile çevre arasındaki gerilim durmadan, inatla yeniden üretiliyor. Hangi şehirlerin sanat haritasında gerçekten ciddiye alındığı, hangi galerilerin görünür kabul edildiği veya bir sanatçının biyografisinin ne zaman onaylanmış bir başarı hikâyesi sayıldığı tamamen bu görünmez merkezin tekelinde. Londra, New York, Paris veya Berlin değilseniz, her zaman biraz dışarıdasınızdır. İşte Stretz, Provincials ile bu katı ve yazılı olmayan hiyerarşiye cepheden, lafını hiç esirgemeden bir yanıt veriyor.
Bana kalırsa bu serginin en sarsıcı yanı, periferinin o bildik, melankolik bir nostalji malzemesine indirgenmesini kesin bir dille reddetmesi. Stretz, taşrayı romantize edilen o uysal ve sessiz köşesinden çıkarıp; kendi poetikasını, kendi sert ve tavizsiz estetiğini inatla talep eden bağımsız bir merkeze dönüştürüyor. Merkezin radarına girmediğinizde yok sayıldığınız bu kibirli düzende, merkezin dışında kalmanın aslında ne denli özgürleştirici, sarsıcı ve kışkırtıcı bir jest olabileceğini hepimize yeniden hatırlatıyor.
Sergi 6 Temmuz 2026 tarihine kadar devam edecek.
