Johannesburg’un o mistik ve tekinsiz atmosferinden sıyrılıp rotamızı yeniden Londra’ya çeviriyoruz. Bu kez, sanat eserlerine uzaktan bakma ve onlara “dokunulmaz” kutsal nesnelermiş gibi davranma alışkanlığımızı kökünden sarsacak bir sergi için Goodman Gallery London‘dayız.
Brezilyalı sanatçı Laura Lima, 4 Nisan 2026 tarihine kadar devam edecek olan “Communal Nests for Windows, Balconies, Verandas, Gardens, and Forests” (Pencereler, Balkonlar, Verandalar, Bahçeler ve Ormanlar İçin Ortak Yuvalar) başlıklı sergisiyle, galerinin o steril ve tarafsız mekanını canlı, nefes alan ve sürekli dönüşen bir habitata çeviriyor.
Brezilya Neo-Konkretizmi ve Yaşayan Sanat
Otuz yılı aşkın süredir canlılarla, maddenin titreşimiyle ve öngörülemezliğiyle ilgilenen Lima’nın pratiğini anlamak için Brezilya’nın sanat tarihine kısa bir bakış atmak gerekiyor. Felsefe eğitimi alan sanatçı, kendisini “performans sanatçısı” etiketine sıkıştırmayı reddediyor. Bunun yerine; performansı heykelin esnek bir versiyonu olarak gören Lygia Clark, Lygia Pape ve Hélio Oiticica gibi Brezilya Neo-Konkretizmi‘nin öncülerinden ilham alıyor.
Lima’nın sanatı katılımcıdır, bedenseldir ve çok duyuludur. Geçmişte bir ineği Ipanema Plajı’na çıkardığı, kuşları uçmayı yeniden keşfetmeleri için bir galerinin içine saldığı veya kedileri açılış öncesi enstalasyonları keşfetmeye davet ettiği işleri, onun bu “yaşayan” sanat anlayışının en net örnekleridir.
Hasır Şapkalardan İnşa Edilen Bir Habitat
Serginin kalbinde, adından da anlaşılacağı üzere birbirine bağlı devasa bir “Ortak Yuvalar” (Communal Nests) grubu yer alıyor. Lima, insanlar tarafından ve insanlar için tasarlanmış basit hasır şapkaları, çubukları ve tünekleri kullanarak küçük canlılar (kuşlar, sincaplar, kemirgenler) için potansiyel evler, mimari heykeller yaratıyor.
Galeri mekanı, sanatçının deyimiyle bir “bahçeye” dönüşüyor. Lima bu dönüşümü şu şiirsel sözlerle ifade ediyor:
“Eserler, tıpkı onu doğal bir şekilde işgal eden bir bahçe gibi, halk tarafından ‘hasat edilmek’ üzere mekanı mesken tutuyor. Her bir parça, bütünle ilişkisini koruyan ve birçok ortak yuvadan oluşan büyük bir ortak yuva oluşturan bir çiçeklenmedir. Yeni ortamlarda yaşamaya devam eden yerinden edilmiş çiçekler gibi…”
Sanat Eserine “Kötü” Davranma Özgürlüğü
Bu serginin en radikal yanı, Lima’nın sanatın o çok değer verilen “fizikselliğine” ve “kusursuzluğuna” karşı çıkması. Bu eserler, eldivenle tutmanız veya cam fanuslara koymanız gereken kutsal nesneler değil.
Sanatçı, bu eserleri satın alan kişilere onları dışarıda, ya da en azından açık bir pencerenin kenarında bırakmalarını tavsiye ediyor. Yuvalara meyve ve su eklemelerini, küçük hayvanların buralara yerleşip yuva yapmalarını izlemelerini istiyor. Eğer şapkalardan biri kırılır veya çürürse, endişelenmeyin; yerine basitçe yenisini koyun. Lima, neleri değerli bulduğumuza meydan okurken, aynı zamanda doğayla ve sanatla “nasıl birlikte yaşayacağımızı” yeniden hayal etmemizi sağlıyor.
ICA’daki Paralel Sergi: The Drawing Drawing
Laura Lima’nın Londra’daki bu ilk solo sanat çıkarması sadece Goodman Gallery ile sınırlı değil. Sanatçının çok yönlülüğünü kanıtlar nitelikte, tamamen farklı bir sanatçının elinden çıkmış gibi duran ikinci bir sergisi daha var: Institute of Contemporary Arts (ICA) mekanında gerçekleşen “The Drawing Drawing”.
Üst ve alt galerilere yayılan bu sergi; heykeli, hareketi, canlı performansçıları ve halk katılımını bütünleştirerek geleneksel “canlı model çizimi” sınıfı çerçevesini yeniden kurguluyor. Sergide ayrıca Lima’nın, bir duvarın altından uzanan bir insan kolunun hemen ulaşamayacağı bir mesafedeki anahtarlara uzanmaya çalıştığı o meşhur ve sarsıcı eseri Ascenseur (2013/2016) de yer alıyor.
Doğanın, sanatın ve gündelik yaşamın sınırlarının tamamen eridiği bu iki önemli Londra sergisini kaçırmayın:
-
Sergi: Communal Nests for Windows, Balconies, Verandas, Gardens, and Forests
-
Tarihler: 29 Ocak 2026 – 4 Nisan 2026
-
Mekân: Goodman Gallery, Londra
