Londra’nın Bell Street üzerindeki puslu sabahı, bu kez bizi doğanın en dürüst haliyle, ancak alışılmadık bir perspektifle selamlıyor. Apartman No:26’nın Londra katında bu ay pencereler, geçit vermez ormanlara ve baş aşağı duran devasa meşe ağaçlarına açılıyor. Merhum sanatçı Rodney Graham’ın Lisson Gallery’deki 15. kişisel sergisi “Who Does Not Love a Tree?”, sanatçının doğa ile kurduğu o nev-i şahsına münhasır bağı, melankolik bir mizah ve teknik bir deha ile birleştiriyor. Graham, ağaçları sadece gölge veren bitkiler olarak değil; bazen otuz bin kollu canavarlar, bazen de sahne ışıkları altında bekleyen aktörler olarak görüyor. Bu sergi, retinamızın görüntüyü beyne iletmeden önceki o saf, “düzeltilmemiş” haline bir saygı duruşu niteliğinde. Eğer hayatın karmaşasından yorulup bir “kök salma” hikayesi arıyorsanız, bu katın havası size hem tanıdık bir huzur hem de zihninizi altüst edecek bir tekinsizlik sunacak.
Retinanın Dürüstlüğü: Oxfordshire Meşeleri Neden Ters?
Serginin merkezinde, Graham’ın 1990 yılında Oxfordshire ile Cotswolds arasında çektiği siyah-beyaz Oxfordshire Oaks serisi yer alıyor. Geniş formatlı kamera ile çekilen bu devasa meşeler, galerinin duvarlarında baş aşağı duruyor. Bu bir küratöryel hata değil; Graham’ın camera obscura (karanlık oda) prensibine duyduğu saplantılı ilginin bir sonucu.
Gözlerimiz aslında dünyayı ters algılar; ancak beynimiz saniyeler içinde bu görüntüyü bizim için “düzeltir”. Graham, bu müdahaleyi reddederek meşeleri olduğu gibi —yani beynimiz henüz devreye girmeden önceki haliyle— bırakıyor. Bu “ikonik terslik”, ağaçları birer doğa objesi olmaktan çıkarıp, boşlukta asılı duran kahramanlara dönüştürüyor. Apartmanın koridorlarında yürürken bu fotoğraflara bakmak, sanki binanın temeli gökyüzüne, çatısı ise yerin dibine bakıyormuş gibi bir baş dönmesi yaratıyor.
Max Porter’ın Diliyle Ağaçların Hayaleti
Sergiye eşlik eden, Lanny ve Grief is a Thing with Feathers kitaplarından tanıdığımız ünlü yazar Max Porter‘ın kaleminden çıkan “kaza eseri novella”, Graham’ın sanatıyla edebiyatın nasıl iç içe geçebileceğini kanıtlıyor. Porter, Graham’ı sentimental bir silvikültürist olarak tanımlıyor. Her biri 100 kelimelik patlamalar şeklinde sunulan metinler, serginin o tekinsiz ama şiirsel atmosferini tamamlıyor. Porter’ın deyimiyle ağaçlar, Graham’ın bin bir suratlı karakterlerinden birine dönüşüyor; bazen cömert bir gölge, bazen de sessizce bizi izleyen bir yabancı.
Kazan Dairesinden Sesler: Patatesler ve Helikopterler
Apartmanımızın Kazan Dairesi (Sinema/Video) kısmına atıfta bulunan serginin alt katında bizi iki zıt kutup karşılıyor: Gürültülü bir gözetleme kulesi ve absürt bir performans.
-
Edge of a Wood (1999): İki ekranlı bu enstalasyonda, bir helikopterin orman kenarında karanlık ve tehditkar bir ışık süzmesiyle devriye gezdiğini görüyoruz. Graham burada romantik ağaç imgesini alıp, modern dünyanın denetim ve gözetim mekanizmalarıyla çarpıştırıyor. Orman artık bir sığınak değil, “bilinmeyenin” gözetlendiği tekinsiz bir bölgedir.
-
Lobbing Potatoes at a Gong (2006): Bu eserde Graham, 1960’ların Fluxus veya Dada hareketlerine gönderme yaparak, bir gonga patates fırlatan uzun saçlı bir müzisyeni canlandırıyor. Syd Barrett ve Pink Floyd esintileri taşıyan bu çalışma, sanatçının o meşhur “bir şey yapıyormuş gibi görünmeme” estetiğinin zirvesi.
Sergi Detayları:
-
Sanatçı: Rodney Graham
-
Mekan: Lisson Gallery, 27 Bell Street, Londra
-
Tarih: 18 Şubat – 11 Nisan 2026
-
Kaçırmayın: 19 Şubat akşamı yazar Max Porter ile galeride gerçekleşecek olan söyleşi, serginin edebi katmanlarını anlamak için eşsiz bir fırsat.
Rodney Graham’ın dünyasında hiçbir şey göründüğü gibi —ya da durduğu yönde— değil. Londra’nın bu yağmurlu şubatında, Apartman No:26’nın bu katı sizi her şeyi tersinden düşünmeye davet ediyor.
