“Eşik” adlı EP’sinde kendisine yüklenen rollerin, sessizce çekilme beklentisinin ve içsel baskıların ötesine geçen bir geçişi anlatan Oya’yla sizler için lafladık.
“Eşik” ismi güçlü bir çağrışım taşıyor. Bu EP senin için hangi eşiği temsil ediyor?
O kelimeyle ilk karşılaşmam bir kitaptaydı. Deniz kenarında okurken açtığım sayfada, neredeyse bomboş bir alanın ortasında yalnızca “Eşik” yazıyordu. O an bunun rastlantı olmadığını hissettim; çünkü tam olarak kırmak istediğim bir eşikteydim. Bu eşik, üzerime yüklenen görünmez baskılarla ve benden beklenen rollerle ilgiliydi. Kayıplar, zor hikâyeler, geride bıraktığım insanlar… Bizim toplumda böyle deneyimlerden sonra senden beklenen şey çoğu zaman “bitmişlik”tir; uzun bir yas hali, sessizce çekilmek. Oysa ben, tüm bunlara rağmen hayata devam edebilen bir yerden geçmek istedim. Kimseye inat olsun diye değil; kendime sadık kalabilmek için. Bu adım bir anda gelmedi. Ne zaman gerçekten geçebileceğimi içimde hissettiğimde attım. Bu yüzden Eşik benim için agresif bir çıkış değil; doğru zamanda atılmış, sakin ama kararlı bir adım. Bugün geriye dönüp baktığımda, o eşiği geçtiğim için gerçekten mutluyum.
EP’yi “kendi zamanını bekleyen bir çıkış” olarak tanımlıyorsun. Bu zamanın geldiğini sana hissettiren ne oldu?
Bu zamanın geldiğini bana hissettiren şey, acele duygusunun susmasıydı. Sindirmem gereken duygular vardı; onları hemen “anlatmak” ya da bir şeye dönüştürmek istemedim. Daha çok dinledim: kendimi, hislerimi, bedenimi, sesimi. Acele etmemek pasif bir bekleyiş değildi; üretmeye devam ederken, müziğin bende çalışmasına izin vermekti. Bir noktada şunu fark ettim: Şarkılar içimde dönüp durmuyor, yerlerini buluyordu. Ben de onlarla birlikte sakinleşmiştim. O zaman anladım; bu bir heves değil, bir rahatlama hâliydi. Eşik bu yüzden ancak zamanı gelince serbest kaldı. Bu çalışma ani bir karardan çok uzun bir içsel sürecin sonucu gibi duruyor.
Bu sürecin en belirleyici kırılma anı neydi?
En belirleyici kırılma, kusursuz yapma arzusunun yerini “dürüst ve yerli yerinde” olma hâlinin almasıydı. “Hazır mıyım?” sorusunu sormayı bıraktığım ve olduğum hâli yeterli gördüğüm an, her şey netleşti. Eşik bir cesaret patlamasından değil; sakin bir kabullenişten doğdu. Kusursuz değil, gerçek olmanın yeterli olduğunu fark ettiğim anda bu çalışma yolunu buldu.
Eşik’te yüksek sesle iddia etmekten çok, dinleyenin yanına oturan sakin bir anlatı dili var. Bu yaklaşım bilinçli bir tercih mi?
Bu bilinçli bir strateji değil; hayata yaklaşımımın doğal uzantısı. Günlük hayatta da yüksek sesle iddia eden biri değilim; müziğimdeki dil de buradan doğuyor. Eşik’teki anlatı, yaşanmışlıkların üzerine bağırmadan konuşabilen bir yerden çıktı. Bu şarkılar iddia etmek için değil; paylaşmak, eşlik etmek ve yan yana durabilmek için var. Başka bir dil deneseydim belki daha “etkileyici” olurdu ama daha az gerçek olurdu. Eşik’in dili, benim durduğum yerin doğal sesi.
Türk müziği konservatuvar eğitimi ile Londra’daki caz vokal eğitimi bu EP’de nasıl bir ortak dilde buluştu?
Bu EP’de yer alan şarkılar Londra’daki caz vokal eğitimimden önce yazılmış işler. Aslında bu üç şarkı, ilk gençlik yıllarımdan bugüne uzanan geniş bir şarkı havuzunun içinden seçildi. Uzun zamandır yazıyorum ve geriye dönüp baktığımda, birkaç albüm oluşturabilecek kadar birikmiş şarkım olduğunu görüyorum. Bu üretimlerin bir kısmı yıllardır benimle. Eşik bu anlamda benim için bir başlangıçtan çok, görünür olan ilk durak. Bu üç şarkı, uzun süredir taşıdığım bir repertuvarın içinden, zamanı geldiği için seçildi. Bu yüzden bilinçli olarak yeniden şekillendirilmedi; o ilk duygunun ve dilin korunmasını istedim. Türk müziği konservatuvarından gelen melodik bilinç ve anlatı refleksi, EP’nin temel omurgasını oluşturuyor. Londra’daki caz vokal eğitimi ise hâlâ devam eden ve üretimimi başka yönlere açan bir süreç. Bunun etkileri Eşik’ten ziyade, son dönemde yazdığım ve caz formunda düzenlenmiş yeni şarkılarda daha belirgin. Hatta şu anda düzenlemeleri tamamlanmış, caz diline daha yakın yeni işler üzerinde çalıyorum. Bu açıdan Eşik, geçmişte yazılmış birikimin ilk görünür parçası; cazla kurduğum ilişki ise bundan sonraki üretimlerde daha doğrudan duyulacak yeni bir hat.
