Londra’nın sanat takvimi 2026 baharında, modern sanatın en hırçın ve hayati figürlerinden birinin renk patlamasıyla sarsılıyor. Galerie Max Hetzler, 5 Mart – 16 April 2026 tarihleri arasında, efsanevi CoBrA grubunun kurucularından Karel Appel’in kapsamlı bir retrospektifi niteliğindeki “Variations on a Theme” sergisine ev sahipliği yapıyor. Bu sergi, sadece bir retrospektif değil; Appel’in tüm kariyeri boyunca bir gümüş astar gibi uzanan o tekinsiz temaya, yani “insan-hayvan” etkileşimine odaklanan keskin bir süzgeç.
Appel’in sanatını anlamak, aslında modern insanın evcilleşmemiş yanıyla yüzleşmektir. Serginin küratöryel yapısı, Dover Street’teki galeri alanını diyalektik bir biçimde ikiye bölüyor: Ön bölümde II. Dünya Savaşı’nın hemen sonrasındaki travmatik ve arayış dolu yıllar; arka bölümde ise painting’in (resmin) bir intikam ateşiyle geri döndüğü 80’ler ve 90’lar.
Serginin merkezindeki “insan-hayvan” teması, sadece biyolojik bir sınıflandırma değil, Appel için saf yaratıcılığın anahtarıdır. Franz Kaiser’in de belirttiği gibi, bu tema Appel’in 1949’daki ikonik Human Being and Animals eserinden itibaren tüm külliyatını bir arada tutan gizli bir güçtür.
Ön Galeri: İkinci Dünya Savaşı’nın Küllerinden Paris Işığına
Serginin girişinde bizi Appel’in çocuksu bir merakla dünyayı yeniden keşfettiği yıllar karşılıyor. Savaş sırasında kırsalda saklanan Appel, Amsterdam’a döndüğünde Paul Klee’nin çocuk çizimlerini birincil esin kaynağı olarak kullanmasından etkilenmişti. İlk odadaki çalışmalar, Klee’nin o saf ve filtresiz dünyasına bir selam duruşu niteliğinde.
Biraz daha ilerlediğimizde ise Picasso ve Édouard Pignon’un gölgesini hissetmek mümkün. Appel ve arkadaşı Corneille’in 1947’deki ilk Paris seyahatleri, bu sergideki 1946 tarihli Woman with Bird gibi eserlerin genetiğini oluşturmuş. 1952 tarihli Personnage ise Picasso’nun Kübizm ve Sürrealizm harmanının (özellikle Guernica ve Dora Maar portreleri) genç bir Hollandalı sanatçının zihninde nasıl bir fırtınaya dönüştüğünü gösteriyor.
Önemli Not: Serginin bu bölümündeki en kritik eser, CoBrA grubunun (1948–1951) aktif olduğu dönemde üretilen tek çalışma olan “Man and Animals” (1950). Bu eser, grubun o vahşi, kural tanımaz ve kolektif ruhunun bir özeti gibi karşımızda duruyor.
Arka Galeri: 80’ler, 90’lar ve Resmin Görkemli Dönüşü
Galerinin arka kısmına geçtiğimizde, Appel’in New York ve Avrupa arasında geçen olgunluk dönemine, devasa boyutlu tuvallerine tanıklık ediyoruz. 1980’li yıllar, video ve kavramsal sanatın yükselişiyle “resim öldü” dendiği bir dönemde, Appel’in bu iddialara fırçasıyla verdiği sert bir yanıttır.
Cattle Slaughter (1981): New York sokaklarını gözlemleyen Appel, omuzunda kesilmiş bir domuz taşıyan bir kasabın imgesini tuvale aktarırken, şehir hayatının o vahşi ve etobur yanını “insan-hayvan” temasıyla yeniden birleştirir.
Figure with Butterfly (1982): Bu devasa kolaj, Appel’in 44 yıl önce kullandığı teknikleri modern ve anıtsal bir ölçekte yeniden yorumladığını kanıtlıyor.
Keşfedilmemiş Bir Cevher: Serginin belki de en heyecan verici parçası, daha önce nadiren sergilenen “Woman with Animal no.3” (1996). Appel’in ölümünden on yıl önce ürettiği bu eser, temasının ne kadar taze ve bitmek bilmez bir enerjiye sahip olduğunu gösteriyor.
Neden Şimdi?
2026 yılındayız ve dijital imgelerin, yapay zekâ üretimlerinin arasında Appel’in boyayla olan bu fiziksel kavgası, bize insan olmanın ne kadar ham bir eylem olduğunu hatırlatıyor. Appel, fırçasını bir kılıç gibi kullanarak boyayı tuvale fırlatırken, aslında bize şunu fısıldıyor: Sanat, evcilleştirilemez bir doğa olayıdır.
Karel Appel’in (1921–2006) Paris’ten New York’a, Toscana’dan Amsterdam’a uzanan bu tutkulu yolculuğu, Galerie Max Hetzler’in Londra şubesinde keşfedilmeyi bekleyen bir görsel şölen sunuyor.
Sergi Bilgileri
Sergi: Karel Appel – Variations on a Theme
Mekan: Galerie Max Hetzler, 41 Dover Street, Londra
Tarih: 5 Mart – 16 Nisan 2026
