Berlin’in yeraltı kültürünün en ikonik figürlerinden biri olan Sven Marquardt, genellikle kentin efsanevi gece kulübü Berghain’ın “kapısındaki isim” olarak tanınsa da, aslında o bir eşik bekçisinden çok daha fazlasıdır. Marquardt’ın sanatı, özellikle son dönemde sergilediği Disturbing Beauty (Rahatsız Edici Güzellik) başlıklı seçkisiyle, salt bir “yan uğraş” olmanın ötesine geçerek Berlin’in sosyo-kültürel hafızasını belgeleyen derinlikli bir fotoğraf pratiğine dönüşmüştür. Sanatçının estetik dili, standart güzellik normlarına bir başkaldırı niteliği taşırken, izleyiciyi “neden bu görüntü beni etkiliyor?” sorusuyla baş başa bırakan bir iritasyon anı yaratmayı hedefler.
Marquardt’ın sanatsal kökleri, 1980’lerin başında Doğu Berlin’in baskıcı atmosferinde filizlenen punk ve yeni dalga (new wave) alt kültürlerine dayanır. DDR döneminde, karanlık göz makyajı ve aykırı dış görünüşüyle sistemin dayattığı estetik ve ideolojik tek tipliğe meydan okuyan sanatçı, bu başkaldırıyı günümüzün kulüp kültüründe bir “kendi kaderini tayin etme” ve özgürleşme pratiği olarak sürdürmektedir. Sanatçının geçmişte askerlikten kaçmak için bir psikiyatri kliniğine yatmayı göze alacak kadar ileri giden mutlak özgürlük tutkusu, bugün portrelerindeki figürlerin duruşunda ve bakışlarındaki ödün vermez otantiklikte kendini hissettirmektedir.
Berlin Duvarı’nın yıkılışının ve Almanya’nın birleşmesinin 35. yıl dönümünün kutlandığı bu dönemde, Marquardt’ın çalışmaları Doğu Almanya’nın son yetişkin kuşağının bir temsilcisi olarak tarihsel bir değer kazanmaktadır. Fotoğrafçılığını “Berlin Okulu”nun (Sibylle Bergemann ve Helga Paris gibi isimlerin rehberliğinde) siyah-beyaz dramasıyla harmanlayan sanatçı, rengin dikkat dağıtıcılığından kaçarak karakterin özüne ve anlatının sertliğine odaklanır. Onun lensi, kulüp sahnesinin, modanın ve müziğin öznelerini sadece birer figür olarak değil, yaşayan birer şahsiyet ve “yaşamının manşetleri” olarak kaydeder.
Marquardt’ın yaratım süreci, anlık enstantanelerden (snapshot) ziyade, özneyle kurulan derin bir empati ve kavramsal bir hazırlık aşamasına dayanır. Mesafe ve yakınlık arasındaki o hassas dengeyi, öznenin sınırlarını ihlal etmeden korumaya özen gösterir. Kırk yıla yaklaşan kariyerinde portre dışındaki soyut motiflere veya doğa manzaralarına hiç yönelmemiş olması, onun insan ruhuna ve şahsiyetine duyduğu tükenmeyen merakın bir sonucudur. Sanatçı için gerçeklik, bir stüdyo setinde veya belirli bir mekânda yaratılan paralel bir dünyada bile “omurgalı durmak” ve dürüst kalmaktır.
Bugün gelinen noktada Sven Marquardt, “fotoğraf çeken fedai” etiketinin gölgesinden sıyrılarak, eserleri dünya çapında sergilenen ve sanatsal mirası monografilerle belgelenmeye hazırlanan rüştünü ispatlamış bir sanatçıdır. Gelecek projeleri arasında yer alan kapsamlı monografi çalışması, onun yaklaşık dört on yıllık arşivini bir araya getirerek, Berlin’in dönüşümünü bir sanatçının gözünden ölümsüzleştirmeyi vaat etmektedir. Marquardt, hem kulüp kapısındaki Sunday seanslarında hem de uluslararası projelerinde, Berlin’in o meşhur, sert ve “rahatsız edici” ruhunu estetik bir disiplinle sunmaya devam etmektedir.
