2025 yılı sanat dünyası için tam anlamıyla bir “büyük buluşmalar” yılı oldu. Sanat dünyasının saygın mecralarından Monopol dergisi yazarları, yılın son günlerinde geleneksel hale gelen “Yılın En İyi Sergileri” listesini paylaştı.
2025’in bilançosuna baktığımızda, karşımıza çıkan manzara oldukça heyecan verici: Potsdam’daki efsanevi hayvanların izini süren sergiden Paris’teki devasa retrospektiflere, İstanbul’dan New York’a uzanan geniş bir seçki bizleri bekliyor. İşte Monopol yazarlarının gözünden 2025’in en etkileyici sergileri:
Zirvedeki Efsane: Potsdam ve “Tekboynuz”
Yılın en çok konuşulan ve tam dört yazarın (Tabatha Arlt, Simon Elson, Darius Kühner, Saskia Trebing) favori listesinde zirveye oturan sergi, Museum Barberini’deki “Einhorn. Das Fabeltier in der Kunst” (Tekboynuz: Sanatta Efsanevi Hayvan) oldu. Tekboynuz figürünün sanat tarihindeki mistik yolculuğunu ele alan bu sergi, 2025’in tartışmasız galibi.
2025’in Sanatçısı: Wolfgang Tillmans
Listenin en dikkat çeken ismi ise Wolfgang Tillmans. Paris Centre Pompidou’daki “Nothing could have prepared us…” sergisiyle Jan Kage, Magdalena Kröner ve Brigitte Werneburg gibi isimlerin listesinde yer alırken; Remscheid’daki sergisiyle de Beate Scheder’in favorisi oldu. 2025, Tillmans’ın görsel dilinin ne kadar zamansız olduğunu bir kez daha kanıtladı.
Şehirlerin Yarışı: Paris, Berlin’i Geçti mi?
Geçtiğimiz yıllarda Berlin listenin hakimi olsa da, 2025’te Paris atağa kalktı. Fondation Louis Vuitton’daki dev Gerhard Richter sergisi (Michael Diers, Silke Hohmann ve Daniel Völzke tarafından seçildi), yılın en güçlü duraklarından biriydi. Yine de Berlin, Hamburger Bahnhof’taki Toyin Ojih Odutola ve Klára Hosnedlová sergileriyle listedeki ağırlığını korudu.
Yazarların Seçimleriyle 2025’in Panoraması
İşte tüm yazarların favori listeleri ve öne çıkan o sergiler:
Sarah Alberti: Chemnitz’deki “Woraus wir gemacht sind” ve Berlin’deki 1990’lar Berlin sineması üzerine odaklanan sergi.
Ingo Arend: Berlin KW’deki Kazuko Miyamoto, İstanbul Arter’deki “Under Pressure Above Water” ve Mannheim’daki Tavares Strachan.
Daniela Berglehn: Essen Folkwang’daki William Kentridge ve Völklinger Hütte’deki devasa Afrika sergisi.
Lisa-Marie Berndt: Milano Pirelli HangarBicocca’da Yukinori Yanagi ve Berlin Schinkel Pavillon’da Issy Wood.
Elke Buhr (Genel Yayın Yönetmeni): Berlin Hamburger Bahnhof’ta Klára Hosnedlová, Münih Haus der Kunst’ta çocuk sanatı tarihi ve Lübeck’te Shilpa Gupta.
Michael Diers: Berlin Neue Nationalgalerie’de Christian Marclay: The Clock ve Paris’te Gerhard Richter.
Anna-Lisa Dieter: Berlin Meyer Riegger’de Miriam Cahn ve Münih’te Susan Sontag sergisi.
Eugen El: Düsseldorf K21’de Bracha Lichtenberg Ettinger ve Wiesbaden’de Helen Frankenthaler.
Sebastian Frenzel: Paris Tramps’ta Kai Althoff ve Beyeler Vakfı’nda Jordan Wolfson.
Maja Goertz: Taipeh Fine Arts Museum’da Hung-Chih Peng ve Volksbühne Berlin’de Vegard Vinge.
Jonathan Guggenberger: Hydra’da Andra Ursuța ve Berlin Schinkel Pavillon’da Pol Taburet.
Philipp Hindahl: Floransa’da Beato Angelico ve Arles’da Wael Shawky.
Silke Hohmann: Berlin Julia Stoschek Vakfı’nda Mark Leckey ve Londra’da Peter Doig.
Jan Kage: Paris’te Wolfgang Tillmans ve Berlin’de “Paradies” sergisi.
Ferial Nadja Karrasch: Frankfurt Städel’de Annegret Soltau retrospektifi.
Stefan Kobel: Anvers’te René Magritte ve Frankfurt’ta Annegret Soltau.
Daniel Kothenschulte: Köln Museum Ludwig’de Francis Alÿs ve Venedik Peggy Guggenheim Koleksiyonu’nda Vieira da Silva.
Magdalena Kröner: Paris’te hem Wolfgang Tillmans hem de Rick Owens’ın “Temple of Love” sergisi.
Kito Nedo: Basel Schaulager’de Steve McQueen: Bass ve Beyeler Vakfı’nda Vija Celmins.
Felicia Okçu: Berlin Galerie Judin’de Adrian Ghenie ve Viyana Leopold Museum’da Egon Schiele.
Saskia Trebing: Potsdam’daki Tekboynuz ve Münih Marienplatz geçidindeki Karima Ashadu.
Laura Helena Wurth: Benin City’deki Nigeria Imaginary ve Berlin’de Petrit Halilaj.
Damian Zimmermann: Arles’da Augustin Rebetez ve Madrid’de José Guerrero.
Öne Çıkan Temalar: Çocukluk, Kimlik ve Mimari
2025 sergilerinde dikkat çeken bir diğer unsur ise küratöryel yaklaşımlardaki çeşitlilikti. Münih Haus der Kunst ve Hannover Kunstverein’daki “çocuklar için sanat” odaklı sergiler, sanatı her yaş grubu için yeniden tanımladı. Ayrıca Berlin’deki “Wohnkomplex” (Plattenbau sanatı) sergisi gibi toplumsal hafızayı mimari üzerinden okuyan işler büyük beğeni topladı.
2025 Sanat Yılı Künyesi
Yılın En İyi Müzesi/Mekanı: Potsdam Museum Barberini (Tekboynuz sergisiyle).
Yılın Sanatçısı: Wolfgang Tillmans.
Yılın Sanat Şehri: Paris (Richter, Tillmans, Sargent sergileriyle).
Yılın Sürprizi: İstanbul Arter’in uluslararası listelerde “Su Üstünde Basınç Altında” sergisiyle yer bulması.
2025, mitolojiden dijital nefese, sömürge sonrası anlatılardan modernizmin devlerine kadar sanatın her dalında iz bırakan bir yıl olarak tarihe geçti. Eğer bu sergilerden herhangi birini görme şansınız olduysa, kendinizi şanslı sayabilirsiniz!
