Bugün dünyanın en ikonik sanat merkezlerinden birine, New York’taki MoMA (Museum of Modern Art)‘ya yüzümüzü çeviriyoruz.
Müzenin yenilikçi performans ve medya alanı Kravis Studio, Guatemalalı sanatçı Naufus Ramírez-Figueroa‘nın MoMA koleksiyonuna 2022’de katılan sarsıcı çoklu ortam eseri “Lugar de Consuelo” (Teselli Yeri / Place of Solace) için kapılarını açtı. 28 Mart’ta başlayan ve 5 Temmuz 2026 tarihine kadar devam edecek olan bu sunum, siyasi tarihle kişisel hafızanın sahnede nasıl iç içe geçtiğine dair çarpıcı bir belgesel niteliği taşıyor.
Bir İç Savaşın Sahnede Kalan İzleri
Latin Amerika tiyatrosundaki direniş ve hafıza pratikleri üzerine derin bir arşiv araştırması yürüten Ramírez-Figueroa, “Lugar de Consuelo” ile bizi Guatemala iç savaşının (1960–1996) o karanlık ve çalkantılı yıllarına götürüyor. Eserin merkezinde, Guatemalalı oyun yazarı Hugo Carrillo tarafından 1962’de kaleme alınan devrimci tiyatro oyunu “El Corazón del espantapájaros” (Korkuluğun Kalbi) yer alıyor.
İç savaşın en şiddetli dönemlerinde, Guatemala hükümeti bu tiyatro oyununu acımasızca sansürlemişti. Ancak tarihin ve sanatın silinmeye karşı gösterdiği o muazzam direnç burada da devreye giriyor. Ramírez-Figueroa bu sansürlenen oyunun varlığını, eserin orijinal sahnelemesinde bizzat yer alan amcasından öğreniyor. Resmi kayıtların susturulduğu yerde, sözlü tarih ve aile hafızası devreye girerek geçmişi bugüne taşıyor.
Sözlü Anlatılardan Somut Eserlere
Amcasının anıları ve sözlü anlatılardan yola çıkan sanatçı, hem sansürlenen oyunun içeriğini hem de o dönem yaşanan siyasi baskı ortamını yeniden yapılandırıyor. Sergi alanında sadece bir geçmiş zaman anlatısı değil, aynı zamanda bu hafızanın somutlaşmış hallerini de görüyoruz.
Gravürler, çizimler ve heykeller aracılığıyla Carrillo’nun devrimci metni yeniden hayat buluyor. Eser, tiyatronun sadece bir temsil sanatı olmadığını; aynı zamanda toplumsal travmaların işlendiği, direnişin filizlendiği ve en nihayetinde bir “teselli yeri” (Lugar de Consuelo) olabileceğini kanıtlıyor.
Kravis Studio’da Sizi Neler Bekliyor?
Sergi mekanı, geçmişin tiyatro sahnesi ile günümüzün modern sanat galerisi arasında köprü kuran kapsamlı bir yerleştirmeye ev sahipliği yapıyor:
-
Kostümler ve Sahne Dekorları: Oyunun ruhunu yansıtan ve izleyiciyi o dönemin atmosferine çeken mekansal yerleştirmeler.
-
Sulu Boya Eskizler ve Çizimler: Ramírez-Figueroa’nın sözlü tarihi görselleştirme sürecine dair ipuçları sunan detaylı çalışmalar.
-
Performans Filmi: Eserin, Universidad Popular de Guatemala’da sahnelenen daha önceki bir performansının kayıtları.
Guatemala’nın sansürlenmiş tiyatro tarihini ve bir ailenin hafızasından süzülerek MoMA koleksiyonuna giren bu güçlü direniş hikayesini New York’ta deneyimlemek isterseniz, takvim detayları şu şekilde:
-
Tarihler: 28 Mart 2026 – 5 Temmuz 2026
-
Mekân: Museum of Modern Art (MoMA) – Kravis Studio
-
Şehir: New York, ABD
