Sükunetin ve mutlak hassasiyetin merkezi olan Zürih’e, Bahnhofstrasse’ye gidiyoruz. Çağdaş sanatın fotorealizm devlerinden, 2022 yılında kaybettiğimiz İsviçreli usta Franz Gertsch, Hauser & Wirth galerisinde Tobia Bezzola küratörlüğünde düzenlenen görkemli bir seçkiyle anılıyor.
16 Mayıs 2026 tarihine kadar devam edecek olan bu sergi, Gertsch’in neredeyse ruhani bir sabırla örülmüş, devasa ölçekli dünyasına derin bir bakış sunuyor.
Fotoğraf mı, Resim mi? Gerçekliğin Ötesi
Franz Gertsch (1930–2022), uluslararası çıkışını 1972 yılında Kassel’deki documenta 5 ile yaptığından beri, “gerçeklik” kavramıyla oynayan en önemli isimlerden biri oldu. Ancak Gertsch’in işleri, bir fotoğrafın tıpatıp kopyası olmanın çok ötesindedir. O, kendi çektiği fotoğrafları temel alarak; zamanın akışını, yüzeyin dokusunu ve algının sınırlarını sorgular.
Serginin en can alıcı parçalarından biri, sanatçının efsanevi Patti Smith serisinden bir tablodur. 1970’lerde punk rock’ın kraliçesini devasa boyutlarda resmettiği bu seri, pop kültürü ile yüksek sanatı, anlık bir fotoğraf karesi ile aylar süren titiz bir boyama sürecini birleştirir. Tuvalin karşısına geçtiğinizde, her bir saç telinin ve cilt gözeneklerinin sadece boya değil, adeta dondurulmuş birer “zaman birimi” olduğunu hissedersiniz.
Ağacın Kalbine Açılan Delikler: Dev Ahşap Baskılar
1980’lerde Gertsch, sanat tarihinde eşi benzeri olmayan bir ağaç baskı (woodcut) tekniği geliştirdi. Geleneksel yöntemlerin aksine, çizgiler kullanmak yerine kendi yaptığı özel aletlerle ahşap bloğun üzerine milyonlarca küçük delik açarak yani criblé tekniği ile görüntüyü oluşturur.
Teknik: Sanatçı, doğal pigmentler (Lapis Lazuli, kırmız ve farklı toprak tonları) kullanarak monokrom (tek renk) ve anıtsal ölçekte baskılar üretir.
Sabır: Bir tek ahşap baskının tamamlanması bazen bir yıldan fazla sürebilir. Bu, dijital çağın hızına karşı yapılmış en büyük sanatsal başkaldırılardan biridir.
Sonuç: Uzaktan bakıldığında kusursuz bir fotoğraf gibi görünen bu devasa baskılar, yaklaştıkça birer yıldız kümesini veya mikroskobik bir evreni andıran ışık noktalarına dönüşür.
Doğa ve Portre: Yakın Çevrenin Anıtsallığı
Gertsch, konularını her zaman çok yakınındaki tanıdık çevresinden seçmiştir: Ailesi, arkadaşları (Patti Smith gibi) ve evinin etrafındaki İsviçre doğası. Bir çalı tarlası veya bir arkadaşının yüzü, onun elinde epik bir hikayeye dönüşür. Burgdorf’taki kendi adına açılan Museum Franz Gertsch, onun bu adanmışlığının en büyük kanıtıdır.
İsviçre’nin o meşhur “saat hassasiyetini” sanata nasıl tahvil edildiğini görmek, bir fırça darbesinin veya bir iğne deliğinin içinde zamanın nasıl durduğunu hissetmek isterseniz:
-
Tarihler: 19 Mart 2026 – 16 Mayıs 2026
-
Mekân: Hauser & Wirth, Bahnhofstrasse
-
Şehir: Zürih, İsviçre
-
Küratör: Tobia Bezzola
