SCHWARZ CONTEMPORARY, Berlin • 29 Mayıs – 27 Haziran 2026
Bazen bir sergi mekanına girdiğinizde, çok önemli bir topluluğun az önce orayı terk ettiği hissine kapılırsınız. Odada hâlâ asılı kalan gizemli bir hava, ne anlama geldiğini tam olarak çözemediğiniz ritüel nesneleri ve yarım kalmış jestler… Varşova merkezli sanatçı Julia Woronowicz’in Berlin’deki ilk kişisel sergisi Secret Meeting, tam olarak bu gecikmişlik hissinin üzerinde yükseliyor. 29 Mayıs’ta kapılarını açan ve 27 Haziran 2026’ya kadar devam edecek olan sergide; sanatçının tuval üzerine yaptığı on iki resim, iki duvar halısı ve bir heykelsi çalışması yer alıyor. Bu parçalara, Berlinli moda tasarımcısı Ala Sowiar’ın (Halo Labels) sergi için özel olarak tasarladığı ve Woronowicz’in görsel dilini kumaşa tercüme eden tekstil yerleştirmesi eşlik ediyor.
Kayıp Bir Kültürün Kurgusal Arşivi: Mazonya
Woronowicz, resmi bir yüzeyden ziyade geçmişin katman katman üst üste bindiği, zamanla silindiği ve ancak dikkatli bir kazıyla ortaya çıkarılabileceği bir palimpsest olarak ele alıyor. Sanatçının pratiği, bütünüyle hayali bir “Mazonya” kültürünün etnografik ve kurgusal arşivi gibi işliyor; araştırma ile kurmaca, belge ile mit arasında salınan spekülatif bir bilgi sistemi bu.
Ancak bu hayali sistemin içinde sürekli bir saklanma, yeraltına çekilme izine rastlıyorsunuz. Mazonyalı figürler resmi tarihin dışına itilmiş, görünürlüğün sınırlarında, gizli odalarda, ormanlarda, tünellerde ya da gözlerden uzak ritüellerde var olabiliyorlar. Serginin ismi de tam olarak bu durumu özetliyor: Oraya vardığınızda her şey dağılmış, elinizde sadece o gizli buluşmadan geriye kalan parçalar kalmış.
Ziyaretçi olarak bu geçmişi bütünüyle yeniden inşa etmeniz imkansız; çünkü elinizde sadece deşifre edilmesi güç bitki motifleri, ritüel objeleri ve yarım kalmış giysiler var. Mazonya mitolojisine göre kadınların dokunmuş peruklar veya saç yapıları aracılığıyla telepatik olarak iletişim kurduğu söyleniyor; tarımsal gündelik hareketlerin gizli birer dayanışma ritüeline dönüştüğü anlatılıyor. Bu hikayeler folklor, arkeolojik hipotez ve fantezi arasında asılı kalıyor; doğruluğunu asla kanıtlayamıyorsunuz ama nesnelerin taşıdığı o kolektif ve gizemli atmosfer odanın içinde net bir biçimde hissediliyor.
Restorasyon Mantığı ve Resmi Kazımak
Sergide gezinirken bir restoratörün titizliğini hissediyorsunuz. Eski duvar süslemelerini gün yüzüne çıkaran bir uzman gibi, Woronowicz de tuval üzerinde neyi gölgede bırakacağına, neyi parlatacağına sezgileriyle karar veriyor. Resimlerdeki kompozisyonlar, yatay veya dikey şeritler halinde organize edilmiş; bu da farklı zaman dilimlerinin tam olarak uzlaşamadan yan yana getirilmiş hissini yaratıyor. Süslemeler estetik bir dekor değil, hafızanın taşıyıcısı olarak çalışıyor; sarmaşık bedenler, melez varlıklar ritmik bir düzen içinde akıp gidiyor.
Tuvallerde beliren o düzensiz, kalın boya tabakaları ne arka planı ne de ana figürü oluşturuyor; aksine görünmekle kaybolmak arasında asılı kalmış, tam olarak tanınmayan bir sürecin tortusu gibiler. Woronowicz bu akışkan boya mantığını dokumaya aktardığında, o uçucu fikirler liflerin ritmiyle ağırlık ve süreklilik kazanıyor ama gizeminden hiçbir şey kaybetmiyor.
Kuzey Işığı Altında Zamansız Bir Rol Yapma Oyunu
Halo Labels ile iş birliği içinde hazırlanan kostümler ise bu süslemeleri mekân içinde hareket eden, giyilebilen ve canlandırılabilen canlı jestlere dönüştürüyor. Kırsal emek pratiklerinden ve ritüellerden beslenen bu giysilerle birlikte resim, tekstil ve beden tek bir süreçte düğümleniyor.
Woronowicz’in paletindeki soluk yeşiller, griler ve açık toprak tonları, formları keskin çizgilerle ayırmak yerine ışıkla dağıtan Kuzeyli bir bakış açısını yansıtıyor. Zamandan süzülmüş gibi duran bu figürler mekânın içinde katı birer nesne olarak durmuyor, doğrudan onun dokusundan türeyip orayı şekillendiriyor.
Bu sergi kesinlikle geçmişe nostaljik bir geri dönüş değil; aksine çağdaş spekülasyonlarla folklorun kesiştiği, kendi mitolojisi olan trans-tarihsel bir RPG evreni. 6. yüzyıldan 17. yüzyıla uzandığı iddia edilen bu Mazonya kültürü, sürekli genişleyen canlı bir kurmaca. Restorasyon sürecinde eksik bir parçayı tamamlamak için önce onu hayal etmek gerekir; Woronowicz de tarihe tam olarak bu gözle bakıyor. Önemli olan geçmişte neyin var olduğu değil, nelerin mümkün olabileceği ve bu olasılıkların bugünü nasıl şekillendirdiğidir.
Salondan ayrılırken zihninizde kesinleşmiş bir bilgi kalmıyor; sadece o parçalı formların, bitmemiş ritüellerin yarattığı büyüleyici bir çekim gücü kalıyor. Ve en çok da şu tekinsiz ihtimal kafanızı kurcalıyor: Belki de o gizli buluşma, biz içeri girmeden tam birkaç saniye önce bitmişti. Ziyaret etmek isterseniz, Berlin Marburger Straße’deki bu saklı evren Haziran sonuna kadar sizi bekliyor.
