rotamızı çağdaş sanatın kalbi New York’a, Chelsea’nin endüstriyel dokusuyla harmanlanmış kurimanzutto galerisine çeviriyoruz. Meksikalı sanatçı Mariana Castillo Deball, galerideki ilk kişisel sergisi olan “Serpent Disappearances” ile izleyiciyi tarih, jeoloji ve emeğin kesiştiği çok katmanlı bir kazı çalışmasına davet ediyor. 18 Nisan’a kadar devam edecek olan bu sergi, sanatçının Los Angeles County Sanat Müzesi (LACMA) için hazırladığı devasa kamusal sanat projesi Feathered Changes (2025) etrafında şekilleniyor.
Deball’in pratiğini sadece sanat olarak tanımlamak eksik kalır; o, arkeoloji ve tarihi, çizerek, kazıyarak ve izini sürerek yeniden harekete geçiren bir hikaye anlatıcısı.
Mekanın Hafızasını Kopyalamak: Frottage ve Palimpsest
Sergiye adım attığınızda sizi devasa bir kumaş karşılıyor. Bu sıradan bir tekstil işi değil; LACMA meydanının beton zemininden “frottage” tekniğiyle alınmış dev bir parmak izi.
Sanatçı, kumaşı dokulu yüzeylere sürterek mekanın taktiksel bir haritasını çıkarmış. Rögar kapakları gibi altyapısal detayların bile işlendiği bu parça, bir palimpsest gibi mekanın üst üste binen tarihini gözler önüne seriyor. Eskiden bir bataklık ekosistemi olan o arazinin hafızası, şimdi kurimanzutto’nun duvarlarında dalgalanıyor.
İnşaat İşçileri ve Tüylü Yılan
Serginin en can alıcı noktalarından biri, sanatçının Los Angeles’taki inşaat ekibiyle olan ortak çalışmasını bir sanat eseri olarak konumlandırması. Deball, meydanın inşasında çalışan 100’den fazla işçiye birer teşekkür jesti olarak Japon boyama tekniğiyle hazırlanmış, indigo pigmentli paliacateler üretmiş. Sergide yer alan bu el yapımı fularlar, işçilerin adlarını taşıyarak emeği görünür kılıyor.
Bununla da sınırlı kalmayan sanatçı, işçilerin alet kemerlerini kişiselleştirmiş. Aztek takviminden modüler metal damgalarla kabartılan deri kemerlerin üzerinde, kunduz, yılan, bizon, kurt ve ayı gibi hayvanların patilerini andıran seramik parçalar yer alıyor. Bu kemerler, adeta her biri taşınabilir küçük bir vücut-atölyesi gibi sergileniyor.
Mezoamerika kültürlerinde yeri ve göğü, toprağı ve suyu birbirine bağlayan mitolojik yaratık Feathered Serpent, serginin temel motifini oluşturuyor. 2016 yapımı beton Feathered Serpent heykeli de, bu mitolojik bağın arkeoloji ve müze pratikleriyle nasıl küresel bir dolaşıma girdiğini sorguluyor.
Sergi, LACMA’da kullanılan fırçalama teknikleriyle dökülmüş somut beton levhalarla son buluyor. Organik hatlar, ip desenleri ve hayvan ayak izlerini kaydeden bu levhalar, fotoğrafik belgelerle yan yana sunularak sürecin şeffaflığını vurguluyor. Deball, kamusal bir sanat eserini bitmiş, sabit bir obje olarak değil; bir deney, müzakere ve emek süreci olarak sunuyor.
