Akışkan Bir Belleğin İzinde: Cendere Sanat Müzesi’nde “Sudan Sebepler” ve Suyun Ontolojisi

İstanbul’un endüstriyel arkeolojisinin en kıymetli duraklarından biri olan Kağıthane sırtlarındaki Cendere Sanat Müzesi, bizi suyun sadece fiziksel bir kaynak değil, aynı zamanda medeniyetin kurucu ve yıkıcı bir öznesi olduğu derin bir soruşturmaya davet ediyor. 1902 yılında II. Abdülhamit tarafından inşa ettirilen ve Hamidiye Su Sistemi’nin kalbi sayılan bu eski pompa istasyonu, bugün İBB Miras’ın titiz dokunuşuyla bir hafıza mekanına dönüşmüş durumda. Galerinin taş duvarları arasında yankılanan suyun o eski ritmi, Ezgi Bakçay ve Sena Tural küratörlüğündeki “Sudan Sebepler” sergisiyle birleşerek, izleyiciyi mülkiyet, etik ve hayatta kalma arasındaki o ince eşikte bir yolculuğa çıkarıyor.

Sergi alanına girdiğinizde, yapının bir zamanlar kentin susuzluğunu dindiren devasa bir makine olduğu gerçeğiyle sanatın estetik dili arasındaki o muazzam gerilimi hissediyorsunuz. “Sudan Sebepler” başlığı, ilk bakışta gündelik bir bahaneyi andırsa da, serginin derinliklerine indikçe suyun paylaşımı üzerinden şekillenen uygarlık ve barbarlık diyalektiğine dair sarsıcı bir metafora dönüşüyor. Sanatçılar, suyun Mezopotamya’dan Nil’e uzanan kadim anlatısını, günümüzün ekolojik krizleri ve su hakkı mücadeleleriyle harmanlayarak, adil bir paylaşım olmadan kolektif bir gelecek inşa etmenin imkansızlığını vurguluyor. Mekânın 33 metrelik o meşhur bacasının artık yerinde olmayışı, sanki sergideki eserlerin dile getirdiği o kayıp ve eksiklik hissini, suyun bir emanet olmaktan çıkıp bir kaynağa dönüşmesinin trajedisini somutlaştırıyor.

Müzenin her köşesinde suyun farklı bir haliyle karşılaşıyorsunuz; bazen bir pınarın arındırıcı ve doğurgan mitolojisi, bazen de sınırları belirleyen ve savaşları tetikleyen siyasi bir ağırlık olarak. Arzu Arbak’tan Kemal Tufan’a uzanan 14 sanatçının çok katmanlı üretimleri, suyun hem ekonomik bir meta hem de kutsal bir inanç taşıyıcısı olduğu o karmaşık ontolojiyi görünür kılıyor. Yoğun ilgi üzerine 1 Şubat 2026 tarihine kadar uzatılan bu karma sergi, kışın bu dingin günlerinde İstanbul’un suyla kurduğu o yüzyıllık ilişkiyi, endüstriyel bir mirasın koruyucu gölgesinde yeniden düşünmek için entelektüel bir sığınak sunuyor. Galeriden çıktığınızda, zihninizde kalan sadece birer sanat eseri değil, her bir damla suyun arkasındaki o devasa hakikat ve “Sudan Sebepler”in aslında yaşamın en temel gerekçesi olduğu gerçeği oluyor.

Sergi Künyesi

Sergi Adı: Sudan Sebepler

Küratörler: Ezgi Bakçay, Sena Tural

Sanatçılar: Arzu Arbak, Aşkın Ercan, Bahadır Yıldız, Bedia Ekiz, Bünyamin Bozkuş, Cemil Cahit Yavuz, İlgen Arzık, Kemal Tufan, Özcan Yaman, Seniha Ünay, Serkan Yüksel, Sevgi Akyüz, Yağmur Çalış, Zeynep Doğa Karabulut.

Mekân: Cendere Sanat Müzesi (Hasanpaşa Mah. Kağıthane)

Tarih: 1 Şubat 2026 tarihine kadarİ