Bir şehrin bienali, o şehrin hafızasını, toplumsal katmanlarını ve geleceğe dair sorularını görünür kılmalı. 2025’te düzenlenen Liverpool Bienali, “Bedrock” (Temel Kaya) temasıyla tam da bunu vaat ediyor: kentin jeolojik zemini, endüstri ve sömürgecilik dönemleriyle oluşmuş modern katmanları ve bugünün çok kültürlü demografisi. Ancak sergi alanlarına yayılan işler, bu güçlü çerçeveye rağmen her zaman şehre anlamlı bir şekilde dokunamıyor.
Bienalin en sahici anı, Bluecoat’ta Liverpool doğumlu Amber Akaunu’nun filmi Dear Othermother (2025). Toxteth bölgesindeki tek annelik deneyimlerini, kuşaklar arası bağları ve dostlukları anlatan film, şehrin sosyal dokusuna derin bir otantiklik katıyor. Benzer şekilde Somali-Hint ikilisi DARCH’ın toprak ve seramik üzerinden ölüm ve yas ritüellerini araştırdığı çalışması ile Alice Rekab’ın genç göçmen kimlikleri üzerine öğrencilerle birlikte ürettiği vinil mural projesi, bienalin toplumsal katılım boyutunu öne çıkarıyor.
Öte yandan birçok iş, temanın altını dolduramıyor. Cevdet Erek’in futbol stadyumlarındaki uğultuyu çağrıştıran ses enstalasyonu Away Terrace (Us and Them), aynı mekânda Imayna Caceres’in Peru kökenli kil heykelleriyle yan yana getiriliyor. Ancak futbol kültürü ile prekolomb öncesi doğa bilgisi arasında kurulan bağ, zorlama bir yan yana gelişten öteye geçemiyor. Walker Art Gallery’deki grup sergisi de benzer şekilde kurumun sömürgecilik mirasını yeterince sert biçimde sorgulamıyor.
Yine de bazı işler, şehrin gündelik yüzeyleriyle oynayarak izleyiciyle güçlü bağ kurmayı başarıyor. Kentin kaldırımlarına gizlenmiş Kara Chin’in çini işleri, bienali bir tür “paskalya yumurtası avı”na dönüştürüyor. Turner Ödüllü Elizabeth Price’ın filmi Here We Are (2025) ise, İrlanda göçünün Liverpool’un kültürel dokusuna etkisini Katolik modernist kiliseler üzerinden okumasıyla bienalin en dikkat çekici işlerinden biri oluyor.
Bienalin Avrupa’nın en eski Chinatown’una yönelmesi niyet olarak değerli görünse de, burada da derinlik eksikliği göze çarpıyor. Montreal kökenli Karen Tam’in Cantonese opera sahnesi rekreasyonu ya da ChihChung Chang’in yerel katılımla ürettiği mural, Liverpool-Çin diasporasının acı dolu tarihine –özellikle İkinci Dünya Savaşı sonrası Çinli denizcilerin zorla geri gönderilmesi gibi travmatik deneyimlere– dokunmak yerine daha yüzeysel bir temsil sunuyor.
Sonuçta Liverpool Bienali 2025, “Bedrock” temasıyla büyük bir potansiyel taşıyor; ancak işlerin önemli kısmı şehrin çelişkileri ve tarihsel yükleriyle gerçek bir diyalog kurmakta zorlanıyor. Yine de Amber Akaunu’nun yerel bağlara yaslanan işi ya da Elizabeth Price’ın göç tarihine dair filmi, bienalin asıl ihtiyacını işaret ediyor: yerel hafızayı derinleştirmek, katılımcılığı çoğaltmak ve şehri gerçekten konuşturmak.
