Karayip Bahçelerinden Berlin’e Bir Şifa Köprüsü: Spore Initiative ve “Welto and the Sacred Bush” Sergisi

Ekolojik çöküşün, zehirli toprakların ve kaybolan biyoyeşitliliğin ortasında, Berlin’in kültürel ortamı Neukölln’deki Spore Initiative çatısı altında Karayip bahçelerinin derinliklerinden gelen kadim bir sesle yankılanıyor. “Welto and the Sacred Bush” sergisi, bitkilerin sessiz zekasını ve toprakla kurulan binlerce yıllık bağı merkeze alarak ziyaretçileri görünür olanın ötesine, köklerin ve ritimlerin dünyasına davet ediyor. 21 Ocak 2026 tarihine kadar devam edecek olan bu süreç, Karayip bahçelerinin sadece birer tarım alanı değil, aynı zamanda direnişin, kolektif hafızanın ve onarımın canlı birer kalesi olduğunu kanıtlıyor.

Serginin ismine ilham veren Kreol dilindeki “Welto” kavramı, gözden kaçan hayat formlarını ve gölgelerde sürdürülen kaçak yaşam mücadelelerini simgelerken; “Kutsal Çalı” (Sacred Bush) ise topraktan ve soydan gelen şifa kültürlerini temsil ediyor. Karayip bahçeleri, tıbbi, törensel ve yenilebilir bitkilerin iç içe geçtiği sıkışık ama son derece zeki ekosistemler olarak kurgulanmış durumdadır. Bu bahçeler, tarih boyunca birer hayatta kalma sistemi olarak hizmet etmişken, bugün sergi kapsamında ekolojik yaralarımızı sarmak için birer model olarak yeniden yorumlanıyor.

Projenin en etkileyici yanlarından biri, Spore Initiative ile Martinik merkezli Permactivie derneği arasında kurulan iki yıllık köklü iş birliğidir. Bu ortaklık kapsamında, Martinik’teki École Clémence Caristan’dan 37 çocuk “bahçenin koruyucuları” olarak eğitilerek, bitkisel bilgi birikimini çizimler, ritüeller ve toprak bakımı yoluyla deneyimlediler. Çocukların bu saf ve geleceğe dönük katkıları, sergide Annalee Davis, Guy Gabon ve Florence Lazar gibi Karayip diasporasının güçlü sanatçılarıyla yan yana gelerek kuşaklararası bir diyalog zemini oluşturuyor.

Galerinin içerisinde ses, toprak, tekstil ve yaşayan maddeler üzerinden şekillenen eserler, izleyiciyi yavaşlamaya ve doğanın fısıltısını dinlemeye zorluyor. Mycelium ağlarının (mantar kökleri) büyüme ve çürüme döngüleri, Martinik’in imece usulü tarım geleneği olan Lasotè’nin modern yorumları ve bèlè ritimlerinin yankılandığı ses enstalasyonları, mekanı duyusal bir laboratuvara dönüştürüyor. Burada bir çocuğun bir ağaçla konuştuğu ses kaydını dinlerken, aslında insanın doğayla koptuğu o hayati bağın yeniden nasıl inşa edilebileceğine dair ipuçları buluyoruz.

Bu sergi, sadece dışarıdan izlenen bir sanat gösterisi değil, ziyaretçilerin de katkılarıyla zenginleşen yaşayan bir süreçtir. Girişin ücretsiz olduğu ve her yaştan ziyaretçinin kabul edildiği Spore Initiative, Ocak ayı boyunca Perşembe’den Pazar’a kadar kapılarını açık tutuyor. Ziyaretçiler, buradaki sürece kendi çizimlerini, mesajlarını ve yansımalarını bırakabiliyor; burada toplanan kolektif birikim, sergi sonunda Martinik’teki yerel topluluğa geri dönerek gerçek bir bilgi ve sevgi takası döngüsünü tamamlayacak.