Günün erken saatlerinde Young V&A’in kapısından içeri girdiğimde, kendimi sadece bir sergide değil, yarım asırlık bir sihrin mutfağında buldum. Inside Aardman: Wallace & Gromit and Friends, oyun hamuruna can veren o meşhur İngiliz dehasını tüm çıplaklığıyla önümüze seriyor.
Sergiye adım atar atmaz sizi karşılayan, Peter Lord’un 1980 yılında bir eskiz defterinin köşesine karaladığı o mütevazı not oluyor: “Kahverengi bir oyun hamuru topağı. Gelecekte ne olacak?” İşte o şekilsiz blob’un zamanla Morph’a, arsız koyun Shaun’a ve tabii ki peynir aşığı Wallace ile sadık dostu Gromit’e dönüşme hikâyesini izlemek, tam anlamıyla cracking bir deneyim.
Mercimekten Roket, Bıyıklı Bir Wallace
Sergi, bir animasyonun doğum sancılarından post-prodüksiyona kadar her adımı titizlikle planlanmış bir prodüksiyon süreci gibi kurgulanmış. İçeride dolaşırken öğrendiğim birkaç “lezzetli” detayı paylaşmadan edemeyeceğim:
-
Wallace’ın Evrimi: Wallace’ın aslında başlangıçta bıyıklı bir postacı olarak tasarlandığını biliyor muydunuz? Seslendirme sanatçısı Peter Sallis o meşhur “Cheeeese” kelimesini telaffuz edene kadar Wallace’ın yüzü çok daha dar ve ifadesizmiş.
-
Detaylardaki Şeytan: Wallace ve Gromit’i Ay’a götüren o turuncu roketteki perçinlerin aslında yapıştırılmış mercimek taneleri olduğunu görmek, Aardman ekibinin yaratıcılığına olan saygımı bir kat daha artırdı.
-
Mühendislik Harikaları: The Pirates! In an Adventure with Scientists! filminden gelen kadırga o kadar heybetli ve ağır ki, stop-motion çekimlerinde bu devasa yapıları milim milim hareket ettirmenin ne kadar büyük bir sabır gerektirdiğini iliklerinize kadar hissediyorsunuz.
Sadece Bakmıyoruz, Kolları Sıvıyoruz
Serginin en büyük başarısı, ziyaretçiyi edilgen bir izleyici olmaktan çıkarıp bizzat setin bir parçası haline getirmesi. “Hands-on” alanları o kadar zengin ki, etrafımdaki çocukların (ve itiraf edeyim, benim gibi çocuk ruhlu yetişkinlerin) heyecanı görülmeye değerdi.
Meşhur kötü karakter Feathers McGraw‘un hapishane hücresindeki aydınlatmayla oynamak, bir sahnenin atmosferinin sadece ışıkla nasıl değiştiğini anlamanızı sağlıyor. Öte yandan, Foley sanatçısı edasıyla hindistan cevizi kabuklarını birbirine vurarak at yürüyüşü sesi kaydetmek veya kendi stop-motion sahnemizi yaratmak, animasyonun mutfağındaki o zahmetli ama keyifli emeği anlamamıza yardımcı oluyor.
Zamanın Durduğu Bir An: Tren Kovalamacası
Benim için serginin zirve noktası, The Wrong Trousers filmindeki efsanevi tren kovalamacası sahnesinin orijinal storyboard’larını ve set düzenini görmek oldu. Nick Park’ın o çizgi roman tadındaki taslaklarını incelemek, sinema tarihinin en ikonik aksiyon sahnelerinden birinin “ilk taslağına” bakmak gibi; sanki Casablanca’nın final sahnesinin senaryo notlarını okuyormuşsunuz gibi bir ağırlığı ve büyüsü var.
Inside Aardman, hiçbir şekilde didaktik veya küçümseyici bir dil kullanmıyor. Aksine, çocukları soru sormaya, mekanizmaları anlamaya ve kendi karakterlerini yaratmaya teşvik ediyor. Bir şakanın kağıda dökülmesiyle yayına girmesi arasında geçen o dört yıllık süreci öğrenince, ekrandaki her saniyenin neden bu kadar kıymetli olduğunu bir kez daha anlıyorsunuz.
Ziyaret Bilgileri
-
Sergi: Inside Aardman: Wallace & Gromit and Friends
-
Mekan: Young V&A, Londra
-
Tarih: 12 Şubat – 15 Kasım 2026
-
Vibe: Eğlenceli, öğretici, nostaljik ve kesinlikle ilham verici.
