Londra’nın Harriet Street’indeki o sessiz mimari rüyalardan çıkıp, şehrin bir başka ikonik noktasına, Davies Street’e doğru yürüyoruz. Gagosian, çağdaş heykel sanatının en etkileyici isimlerinden biri olan Rachel Whiteread‘in yepyeni heykellerini ve fotoğraflarını bir araya getiren “Substitute” başlıklı sergisine ev sahipliği yapıyor.
26 Mart’ta kapılarını açan ve 16 Mayıs 2026 tarihine kadar devam edecek olan bu sergi, sanatçının bir mecrayı diğeriyle yankılama ve döküm süreciyle negatif alanı fiziksel bir maddeye dönüştürme yeteneğinin zirve noktalarından biri.
Negatif Alanın Maddeye Dönüşümü
Whiteread’in sanat pratiği, her zaman boşluğu görünür kılmak üzerine kuruludur. Nesnelerin etrafındaki veya içindeki “yokluğu” döküm teknikleriyle (beton, reçine, alçı veya kauçuk kullanarak) donduran sanatçı, bu sergide malzemenin sınırlarını bir kez daha zorluyor:
-
Papier-Mâché Kapılar: Serginin ana odağında, yıpranmış ahşap ahır kapıları ve bahçe kapılarına kâğıt hamuru (papier-mâché) preslenerek üretilen büyük duvar rölyefleri yer alıyor. Bu formlar daha sonra gümüş ve bakır yapraklarla kaplanarak opak, metalik bir yüzey kazanıyor. Çocukluk projelerini veya heykel taslaklarını anımsatan bu malzemenin seçimi, geçmişle kurulan bir diyalog niteliğinde.
-
Renkli Reçine Pencereler: Metalik yüzeylerin aksine, sergide mavi ve pembe tonlarında, ışığı geçiren iki şeffaf reçine döküm giyotin pencere (sash window) bulunuyor. Bu eserler, sanatçının ışık ve boşluk arasındaki o meşhur oyununu sürdürüyor.
Mudlarking: Sahilden Galeriye Uzanan İzler
Galerinin arka bölümünde Whiteread, daha önce hiç kullanmadığı bir malzeme olan fiberglas ile ürettiği küçük ölçekli heykellerini fotoğraflarıyla yan yana getiriyor:
-
Bulunmuş Nesnelerin Heykeli: Bu küçük heykeller, sanatçının deniz kıyısındaki yürüyüşleri (“mudlarking”) sırasında bulduğu nesnelerin dökümleri. Deniz kenarındaki eğlenceyi çağrıştıran parlak renklerle boyanmış olan bu formlar, bir araya geliş biçimleriyle Whiteread’in 1994 tarihli meşhur Untitled (6 Spaces) (sandalyelerin altındaki boşlukların dökümü) projesini selamlıyor.
-
Hafızanın Fotoğrafı: Sergideki fotoğraflar, gündelik hayatın içindeki tesadüfi malzeme dizilimlerini ve küçük olayları belgeliyor. Bu kareler, bazen pozitif formları bazen de negatif alanları yakalayarak Whiteread’in heykel pratiğiyle görsel bir paralellik kuruyor.
Neden “Substitute”?
Serginin başlığı olan Substitute (İkame), Whiteread’in bir malzemeyi diğeriyle değiştirme sürecine doğrudan bir gönderme yapıyor. Ancak bu sadece fiziksel bir değişim değil; aynı zamanda yokluğun yerine varlığı, unutulmuş olanın yerine hafızayı koyma eylemi. Whiteread, tanıdık nesnelerin, mekanların ve yapıların içine gömülü olan anıları gün yüzüne çıkarırken, bizi doğal ve kurgulanmış formlar arasındaki ilişki üzerine derin bir düşünceye davet ediyor.
Betonun ağırlığından kâğıt hamurunun hafifliğine, boşluğun o sarsıcı varlığına tanıklık etmek isterseniz sergi detayları şu şekilde:
-
Tarihler: 26 Mart 2026 – 16 Mayıs 2026
-
Mekân: Gagosian
-
Adres: Davies Street, Londra, Birleşik Krallık
