Bundan tam altı yüz yıl önce, Kuzey’in o puslu ve vakur ışığında bir adam, dünyayı görme biçimimizi geri dönülemez bir şekilde değiştirdi. Jan van Eyck, yağlı boyayı sadece bir araç değil, gerçeği tuvale hapsetmek için kullanılan simyasal bir büyü gibi yönetti. National Gallery’nin koridorlarında bu kış yankılanacak olan şey sadece birer tablo değil; o ahşap panellerden size bakan canlı, nefes alan ve yüzyıllar öncesinden fısıldayan gerçek ruhlardır.
Van Eyck’ın fırçası, hem bir cerrah kadar titiz hem de bir şair kadar duyarlıdır. Onun merhametsiz bir dürüstlükle ele aldığı detaylar, aslında en derin insani güzelliği doğurur. Sergilenen portrelerde; bir yanağın hafif kızarıklığını, bir gözün içindeki ıslak pırıltıyı ve hatta bir tüccarın yüzündeki o taze tıraş artığını tüm çıplaklığıyla görebilirsiniz. O, sanatı sadece kralların ve aristokratların tekeli olmaktan çıkarıp zanaatkârlara, dostlarına ve kendi yakınlarına indirerek, aslında “sıradan insanın” ölümsüzlük manifestosunu yazmıştır.
Bu kış National Gallery, sanat tarihinde benzeri görülmemiş, neredeyse imkansız bir kavuşmaya ev sahipliği yapıyor. Dünya üzerinde Van Eyck’a ait olduğu kesinleşmiş dokuz portrenin tamamı, ilk kez aynı çatı altında buluşuyor. Yüzyıllardır seyahat edemeyecek kadar hassas ve paha biçilemez kabul edilen bu eserlerin bir araya getirilmesi, sadece bir sergi değil, devasa bir küratöryel başarıdır. Her bir eser, sessiz birer tanık gibi geçmişin fısıltılarını Londra’nın kalbine taşıyor.
Bu görkemli buluşmanın merkezinde ise kuşkusuz National Gallery’nin en popüler hazinesi olan “Arnolfini’nin Portresi” yer alıyor. Yüz yılı aşkın süredir galeriden neredeyse hiç ayrılmayan bu ikonik eser, şimdi kendi türdeşleriyle çevrili mistik bir krallık kuruyor. O meşhur dışbükey aynanın içindeki gizemli yansımadan bugünün modern dünyasına bakan çift, Van Eyck’ın optik vizyonunun zamanın çok ötesinde olduğunu bir kez daha kanıtlıyor.
21 Kasım 2026 ile 11 Nisan 2027 tarihleri arasında gerçekleşecek bu sergi, hayatınızda sadece bir kez tanık olabileceğiniz türden bir randevudur. Van Eyck’ın dünyasına girmek; optik bir mucizeye, fırçayla yazılmış sessiz bir şiire ve modern bireyin doğum belgesine şahitlik etmektir. Londra’nın kış güneşinde bu kapıdan içeri adım attığınızda, 600 yıl öncesinden size bakan o “tanıdık” yabancılarla tanışacak ve göreceksiniz ki; zaman geçse de insanın içindeki o kadim hüzün, merak ve gurur hiç değişmemiştir.
